Báo Mỹ viết về 'công nghiệp tuyển sinh' du học

"Ở VN, SV đang phải trả những khoản phí môi giới lên tới hàng nghìn USD, chiếm khoảng 10-15% học phí, mỗi năm cho các trung tâm môi giới du học", phóng viên Martha Ann Overland (Mỹ) đã có bài viết trên Chronicle.com nêu bật những lợi ích và hiểm họa mà sinh viên Việt Nam (SVVN) phải đối mặt khi “gửi trọn niềm tin” cho các trung tâm môi giới du học.

Từ TP HCM đến Olney, một thị trấn thuộc bang Illinois, Mỹ, là cả một quãng đường dài nhưng hàng năm, một số lượng SVVN tuy ít nhưng tăng rất nhanh vẫn tìm đường đến những trường cao đẳng cộng đồng ở đây.

Theo những cuốn sách giới thiệu tuyển sinh ở VN, đây là một địa chỉ lý tưởng để “học tập và tìm hiểu về cuộc sống Mỹ điển hình ở trái tim của Mỹ”. Nhưng lời mô tả đó cũng không thực sự lý giải được tại sao một thị trấn nhỏ lại thu hút được nhiều du học sinh nước ngoài đến thế.

Theo nhận xét của Phuc Trong Tran, SV năm thứ 1, sức hấp dẫn này chắc chắn không phải nhờ cuộc sống sôi động về đêm bởi Olney thật “nhỏ bé và buồn chán”. Lý do duy nhất Phuc lựa chọn Olney Central làm điểm đến cuối cùng bởi vì các trung tâm tuyển sinh ở TP HCM khuyên như vậy. Chẳng có gì đáng ngạc nhiên, Phuc cho biết, bởi vì các trung tâm này được nhận tiền hoa hồng từ mỗi SV họ giới thiệu đến trường.

Phuc Trong Tran chỉ là một trong số hàng chục nghìn SV quốc tế mỗi năm sử dụng dịch vụ tuyển sinh ở địa phương để tìm trường du học. Bất chấp sự phát triển như vũ bão của Internet, với email và thủ tục có thể đăng ký online, SV các nước phát triển vẫn phụ thuộc nặng nề vào các trung tâm môi giới giúp họ thoát khỏi những quy trình xin học rắc rối và dễ nản.

Riêng năm ngoái, hơn 60% SV quốc tế đến Australia, phần lớn trong số đó là từ Trung Quốc, Ấn Độ và Malaysia, sử dụng dịch vụ tư vấn trong nước, tăng hơn 10% so với 2 năm trước.

Ứng viên mới nhất gia nhập nhóm các nước sử dụng dịch vụ này là VN. Với sự bùng nổ của nền kinh tế cùng với sự nhảy vọt của thị trường chứng khoán, con em các gia đình giàu mới nổi bắt đầu có nhu cầu đi du học. Để đáp ứng nhu cầu này, ngành “công nghiệp tuyển sinh” đã nở rộ và hầu như không gặp phải sự kiểm soát nào từ chính phủ đã phát triển nhanh chóng thần kỳ.

Năm vừa qua, VN đã gửi một số lượng kỷ lục SV tới Mỹ. “Đa số SV đều lấy thông tin từ các văn phòng tuyển sinh”, Tiến sĩ Mark Ashwill, Giám đốc Viện Giáo dục Quốc tế Mỹ (IIE) tại VN, cho biết. “Đa phần trong số họ đều muốn có ai đó giúp một tay để giải quyết thủ tục giấy tờ”, ông Ashwill nói thêm.

Những trung tâm môi giới tuyển sinh này đang khiến các nhà giáo dục Mỹ nổi cáu. Theo điều tra trên tờ The Sun mùa hè vừa qua, ĐH Maryland đã phải trả cho một công ty môi giới du học ở Đài Loan một khoản tiền tương đương 25% học phí khi tìm mối tuyển sinh và giúp đỡ quản lý chương trình học tập từ xa.

Trường này phản ứng rằng họ không làm gì trái pháp luật. Nhưng sự thực là họ đã sai. Luật Giáo dục ĐH nghiêm cấm các trường trả tiền cho nhà môi giới dựa trên số lượng SV đăng ký nhập học.

Điều khoản này được bổ sung vào năm 1992 sau khi phát hiện ra nhiều nhân viên tuyển sinh đến các trung tâm trợ cấp xã hội để đăng ký cho SV vào trường, lấy hoa hồng rồi để lại những SV kém chất lượng làm gánh nặng cho các khoản nợ liên bang.

Tuy nhiên, đạo luật trên không áp dụng với SV quốc tế vì họ không được phép nhận khoản vay này. Vì thế, cũng dễ hiểu khi các trường tăng số lượng SV ngoại quốc đáng kể nhờ ngoại lệ này.

SV quốc tế thường phải trả toàn bộ chi phí học tập nên các trường vẫn thu lời được, kể cả khi phải trả phí môi giới 10-15%. Ở một số trường cao đẳng cộng đồng, SV quốc tế phải trả học phí cao gấp 10 lần so với SV bản xứ. Vì thế, nhiều trường sẵn sàng trả 2.000 USD cho các trung tâm môi giới cho mỗi trường hợp nhập học.

Các trường cũng được hưởng lợi không nhỏ từ những trung tâm tuyển sinh địa phương. Các văn phòng môi giới này biến những trường cao đẳng nhỏ bé, vô danh trở nên hấp dẫn đối với SV đến từ những nền văn hóa khác nhau. Chính sự đa dạng này lại hấp dẫn trở lại SV Mỹ.

Hơn nữa, thuê người địa phương để quảng bá về trường dù sao cũng rẻ hơn nhiều so với gửi nhân viên tới các nước để tuyển sinh.

Nga Pham, một nhân viên tư vấn giáo dục cho Cao đẳng Cộng đồng Highline gần Seattle, hàng năm vẫn bay về VN để thu hút SV. Bà Nga cho biết phải trả từ 12 đến 15% hoa hồng cho văn phòng địa phương bởi “Họ giúp SV chuẩn bị phỏng vấn (xin visa) và chứng minh tài chính. Họ làm tất cả mọi việc và chỉ gọi điện để thông báo cho chúng tôi giờ nào ra đón SV tại sân bay”.

(Theo Hà Nội Mới)