Những chiêu lừa du học

Tìm hiểu thông tin tại cuộc triển lãm du học.

Hiện nay, quảng cáo tuyển sinh du học "sôi động" ở khắp nơi. Công ty nào cũng cố đưa ra chương trình hấp dẫn nhất, từ miễn phí tư vấn, tặng quà, giảm học phí đến tự "lăng xê" là đại diện chính thức của các trường danh tiếng. Tuy nhiên, thực tế nhiều người mất tiền, mất luôn cả thời cơ.

Theo các trung tâm tư vấn, thời điểm sắp hết năm học phổ thông chính là lúc du học vào mùa. Chính vì vậy các công ty tư vấn đồng loạt đưa ra các chương trình mới, từ du học hè ngắn ngày đến du học bậc phổ thông, chương trình cử nhân, thạc sĩ... Có thể dễ dàng tìm thấy những chương trình quảng cáo du học trên báo chí với nội dung như: trường H. là một trong những trường hàng đầu của Anh, cơ hội học tại một trong những trường nổi tiếng về CNTT của Ấn Độ và thế giới, bằng cấp châu Âu hoặc bằng cấp được công nhận trên toàn thế giới, trường nhận học ngay, miễn phí 50-100% học phí, và chúng tôi là đại diện ủy quyền duy nhất tại Việt Nam...

Thực tế nhiều nơi không hoàn toàn như trong quảng cáo. Một trong những chiêu hàng đầu khi quảng bá chương trình du học là phải giới thiệu trường tuyển sinh là một trong những cơ sở đào tạo hàng đầu của nước sở tại, thậm chí là trường nổi tiếng thế giới được quốc tế công nhận. Thực tế thì số trường cấp bằng quốc tế rất ít. Thu Nga sau khi tốt nghiệp Đại học Ngoại thương loại giỏi, cô được một công ty lớn nhận vào làm việc với mức lương 300 USD. Nhưng với tham vọng trở thành một doanh nhân "cấp quốc tế", Nga đã đăng ký du học tại Australia qua công ty tư vấn H.. Công ty này hứa hẹn là cô sẽ được nhập học tại một trường ĐH công lập của đất nước kangaru, sau đó cô có thể tiếp tục theo học cấp thạc sĩ tại bất cứ nước nào với bằng cử nhân của trường. Thế nhưng, khi đặt chân sang nước bạn, Nga thật sự sốc khi biết rằng nơi cô ở chỉ là một làng quê heo hút, và ngôi trường ấy cũng chỉ là một trường dân lập nhỏ. Kiên nhẫn lắm Nga cũng chỉ theo học được hơn một năm rồi bỏ về quê, chấp nhận sự nghiệp dở dang. Giờ đây cô vẫn không từ bỏ mộng du học, nhưng quyết tâm của cô là tìm được học bổng của Chính phủ hoặc một tổ chức nào đó cho đảm bảo và có giá trị.

Cũng giống như Nga, rất nhiều du học sinh cảm thấy mình bị lừa vì trước khi xuất ngoại, họ được tư vấn là chỉ cần học tiếng tại một nước sau đó sẽ được chuyển tiếp sang nước khác học đại học. Nhưng sau khi nhập học tại nước thứ nhất, sinh viên chỉ được cấp chứng chỉ ngoại ngữ, không đủ điều kiện để chuyển tiếp tại nước thứ hai. Điển hình như trường hợp của Khánh. Qua giới thiệu của công ty tư vấn, Khánh được nhập học tại Singapore với hứa hẹn được chuyển tiếp sang Anh mà không cần phỏng vấn ngoại ngữ. Nhưng sau một năm học tiếng, Khánh được cấp giấy chứng nhận đã học xong chương trình tiếng Anh mà không thấy trường cũng như đơn vị tư vấn nói gì đến chuyện sang Anh học tiếp đại học. Cuối cùng Khánh phải về nước với một "bằng" tiếng Anh tương đương với chứng chỉ tiếng Anh cấp tại Việt Nam, dù chi phí cho chuyến du học này là hơn 4.000 USD.

Cùng trường hợp với Khánh còn có Quang. Sau khi "tốt nghiệp" chương trình tiếng Anh tại Singapore, Quang cứ chờ đợi để được sang học tại Australia như đã đăng ký với công ty giới thiệu. Nhưng sau vài tháng, giấy nhập học chẳng thấy đâu, công ty cũng im hơi lặng tiếng, Quang phải chấp nhận về nước vì không thể kéo dài cuộc sống chật vật tại Singapore. Về Việt Nam, Quang mới biết trường mà cậu đăng ký qua sự tư vấn của công ty kia cũng chỉ là một trường nhỏ như nơi cậu học tiếng Anh.

Không chỉ những người đi du học mới tiền mất, sự nghiệp tan mà ngay từ khâu tư vấn, các công ty môi giới đã có thể lấy được tiền của học sinh. Một trong những điều kiện bắt buộc của dịch vụ tư vấn du học là có visa mới thu phí, bên cạnh chi phí giấy tờ... Tuy nhiên, nếu ứng viên đủ điều kiện cấp visa, công ty sẽ được hưởng phí giấy tờ và chênh lệch phí visa. Còn nếu ứng viên rớt visa, công ty cũng chẳng mất gì vì đã thu phí hồ sơ rồi. Chính vì vậy mà khi tư vấn, nhiều nơi lờ đi một số yêu cầu để được cấp visa như trình độ ngoại ngữ, hoặc đã từng xin visa chưa... Đến khi học sinh bị từ chối cấp visa vì thiếu một trong những điều kiện trên, công ty nghiễm nhiên có tiền. Chỉ đến khi công ty từ chối hoặc trả một phần tiền lệ phí, sinh viên mới biết điều này đã được ghi trong bản hợp đồng bởi trước đó họ không hề để ý, vì hợp đồng, hồ sơ đều do công ty soạn thảo sẵn.

Khi tư vấn, các công ty đều khẳng định sinh viên được bảo đảm đưa đón ngay tại sân bay và có sự hỗ trợ của đại diện công ty ngay trên nước bạn. Song khi du học sinh lên máy bay, một số công ty tự cho rằng họ hết trách nhiệm, vì cũng chẳng có bản cam kết nào giữa hai bên về vấn đề này. Đó cũng là lý do mà nhiều sinh viên cảm thấy mình như bị bỏ rơi, và bất bình với chuyện đem con bỏ chợ của chính người đã đưa mình sang nước ngoài. Nhiều sinh viên thật sự bị sốc trước một đất nước hoàn toàn xa lạ, một môi trường sống mới mẻ.

Theo VnExpress, du học thất bại trở về các du học sinh đều thấy tiếc vì họ đã không chọn kênh tư vấn giáo dục chính thức của đại diện các chính phủ mà đã bị chiến dịch marketing của các trung tâm tư vấn tung hỏa mù.

Một chuyên viên tư vấn của công ty S. cho biết, làm du học cực lãi bởi đây là hoạt động kinh doanh không cần vốn. Chỉ cần bỏ ra vài chục triệu để thuê trụ sở, làm thủ tục đăng ký kinh doanh là có thể lập công ty. Sau đó lên mạng liên hệ với các trường nước ngoài đặt mối quan hệ, xin học bổng... và quảng cáo tuyển sinh tại Việt Nam. Tiền chênh lệch thu phí và dịch vụ làm hồ sơ của một vài thí sinh đủ nuôi cả văn phòng một cách "xông xênh".