Nhà thơ Tế Hanh qua đời

Cây bút hàng đầu của phong trào Thơ Mới, tác giả của 'Nhớ con sông quê hương', 'Quê hương' hay 'Em chờ anh'... trút hơi thở cuối cùng lúc 12h ngày 16/7 tại Hà Nội sau hơn 10 năm nằm liệt giường vì căn bệnh xuất huyết não. Ông hưởng thọ 89 tuổi.

Tế Hanh tên thật là Trần Tế Hanh, sinh ngày 20/6/1921 trong một gia đình nhà Nho nghèo ở thôn Đông Yên, xã Bình Dương, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. 15 tuổi, nhà thơ khăn gói ra kinh đô Huế học trung học. Chính nơi đây, ông bắt đầu gặp gỡ, giao lưu với nhiều tác giả của phong trào Thơ Mới và trở thành một trong những cây bút từng làm nên một thời đại hoàng kim cho thi ca Việt Nam.

Nhà thơ Tế Hanh là một trong những cây bút hàng đầu của phong trào Thơ Mới, có đóng góp lớn cho nền thi ca Việt Nam. Ảnh tư liệu.

Bạn đọc yêu thơ biết tới Tế Hanh qua nhiều tác phẩm như Nghẹn ngào (1939), Hoa niên (1944), Lòng miền Nam (1956), Chuyện em bé cười ra đồng tiền (1960),
Hai nửa yêu thương (1967), Con đường và dòng sông (1980), Vườn xưa (1992)
hay Em chờ anh (1993). Đặc biệt, thi nhân viết rất nhiều về nỗi nhớ của người xa quê, qua các bài như Quê hương, Nhớ con sông quê hương... Ông từng được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I năm 1996 vì những đóng góp lớn trong thi ca.

Chứng xuất huyết não đã khiến nhà thơ phải nằm trên giường bệnh suốt hơn 10 năm. Ảnh: Trần Đăng.

Vào những năm 1980, Tế Hanh bị đau mắt, rồi ông mù dần. Hơn 10 năm trước, nhà thơ ngã bệnh nặng và nằm liệt giường, lúc mê lúc tỉnh. Những lúc tỉnh táo, ông vẫn nghe thơ, đón bạn bè đến thăm. Nhưng mấy năm gần đây, nhà thơ gần như sống thực vật.

Tùng Dương

Một số bài thơ tiêu biểu của Tế Hanh:

Nhớ con sông Quê hương

Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng

Chẳng biết nước có giữ ngày giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỉ niệm của dòng trôi
Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ

Sông của quê hương sông của tuổi trẻ
Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy
Bạn bè tôi tụm năm tụm bẩy
Bầy chim non bơi lội trên sông

Tôi đưa tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông
Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bên sông

Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc
Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc
Hai tiếng thiêng liêng hai tiếng miền Nam
Tôi nhớ không nguôi ánh nắng màu vàng
Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc
Tôi nhớ cả những người không quen biết
Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây

Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy
Hình ảnh con sông quê mát rượi
Lai láng chảy lòng tôi như suối tưới
Quê hương ơi lòng tôi cũng như sông
Tình Bắc Nam chung chảy một dòng
Không ghềnh thác nào ngăn cản được

Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước
Tôi sẽ về sông nước của quê hương
Tôi sẽ về sông nước của tình thương

Giữa em và anh

Anh như người bốn phía mưa rơi
Em bỗng đến và cuộc đời hửng nắng
Giữa hai ta còn muôn ngàn im lặng
Anh vẫn nghe xao động bao lời

Tưởng con sông đến khúc trôi êm
Mùa hạ hết và mùa thu sắp đến
Anh lại thấy lòng mình xao xuyến
Bởi một cái nhìn xa thẳm của em

Em biết không? Giữa anh và em
Không nói được nhiều hơn là nói được
Như khi chúng ta nhìn dòng nước
Giữa thuyền và bến, giữa bến và thuyền.

Ngày mai kia trong biến động liên hồi
Anh không thể giữ cả những gì yêu quí nhất
Nhưng tình anh đối với em không thể mất
Như bao tình yêu chân thật trên đời.