Buồn mà không bi lụy

Không khó khăn khi viết về một Dương Thụ đã đứng trên bục của danh tiếng. Nhưng sẽ thật khó khi anh cương quyết nhận mình vẫn là một người đang đi trên đường. Con đường quan trọng hơn đích đến, còn đi là còn khám phá, còn có thể bỏ lại đằng sau mình những cột mốc đã qua...

Một Dương Thụ lữ khách, một Dương Thụ trên đường thiên lý của âm nhạc. Thật sự anh đã đi từ rất lâu, từ thời tuổi trẻ, đi lầm lũi, âm thầm có lúc tưởng chừng đã bị lãng quên.

Thế kỷ trước, những năm của thập niên 1980 - đầu 1990 dường như không có chỗ cho âm nhạc của Dương Thụ. Những ca khúc bày tỏ khát vọng yêu hay nỗi cô tịch của một giọt sương dù trong trẻo chưa cần thiết hoặc bị ngộ nhận này nọ.

Buồn nhưng không nản, nhẫn nại như Khương Tử Nha bên sông, tuổi trẻ của Dương Thụ trôi qua nhưng âm nhạc thì không bỏ ra đi. Nó quay trở lại và bùng nổ, khởi đầu từ Cho em một ngày bằng tiếng hát Hồng Nhung năm 1996 trên sân khấu nhà hát Hòa Bình.

Hơn 5 năm sau đó thì ca khúc và cái tên Dương Thụ đã trở nên quen thuộc, sáng chói. Dương Thụ “đánh lưới” được cả một thế hệ trẻ hơn mình rất nhiều, ca khúc của anh bắt nhịp ngay với hơi thở của đời sống đương đại, nó trẻ trung, mãnh liệt và đầy “dương tính”. Những ca khúc ngỡ như mới viết ngày hôm qua nhưng thật sự đã được viết từ rất lâu nếu ta biết được con số năm tháng dưới bản thảo ký âm của Dương Thụ.

Âm nhạc của anh cũng thật khó nhầm lẫn, nó có thể man mác buồn nhưng không bi lụy, nó khắc khoải, trúc trắc bởi giai điệu nhưng không sướt mướt (Cho em một ngày, Hãy hát lời tình yêu, Tháng tư về, Họa mi hót trong mưa, Tuổi 15, Tiếng sóng biển...).

Âm nhạc của Dương Thụ (dù không mang tên một sứ mạng to tát nào) đã thật sự góp phần mang đến cho công chúng một diện mạo âm nhạc mới, đủ mạnh mẽ để níu giữ lòng người giữa một thế giới âm nhạc còn nhiều nhộn nhạo và lắm đổi thay.

Nhưng dù thế anh vẫn nói: “Tôi còn đi, tôi đang đi. Người ta hay nói tới chữ thành đạt, tôi thì không thích. Nhiều người chưa thành đạt nhưng họ vẫn đang đi trên đường, và đó mới là điều quan trọng”.

Kẻ đã dừng lại, muốn dừng lại hẳn cũng chẳng còn điều gì để tìm hiểu, bàn tán, thậm chí tranh luận. Dương Thụ vẫn đi nên vẫn còn chịu nhiều nhòm ngó, điều tiếng của đám đông trong hay ngoài giới. Và đâu đó vẫn có lời bàn tán: “Dương Thụ không xuất thân nhạc viện nào!”, “Nhạc kiểu gì đơn giản, dễ dàng thế?”...

Quả thật nếu phải ghi phần “lý lịch âm nhạc”, hẳn Dương Thụ sẽ ghi ngắn gọn: tự học! Nhưng cái nền âm nhạc được gọi là “tự học” ấy của anh với những ai thật sự chịu lắng nghe, thật sự nghiêm trang tiếp xúc mới nhận ra nó có nền tảng, được chắt lọc từ nền âm nhạc cổ VN lẫn nền âm nhạc phương Tây. Từ ca trù, quan họ... đến hàn lâm cổ điển để trở thành dấu ấn riêng của Dương Thụ.

Một người dễ tính hay khó chịu, cởi mở hay khép kín trước những “dòng âm nhạc hỗn độn”, trước những hiện tượng “ăn xổi” và đầy ảo tưởng về danh vọng, tiền bạc? Một người hùng biện lại thường tránh tranh luận. Có đủ cả những câu hỏi đời thường về anh. Nhưng anh chỉ cười: “Sống nên biết...”, chỉ thế thôi, biết mình là ai, biết mình làm được đến đâu... đã vất vả cả một đời người rồi. Anh cũng chẳng phải người ưa lập thuyết, ưa triết lý vụn vặt. Anh nói về tất cả những gì mình đã làm, còn đang làm. “Nghệ thuật là đi tìm bạn, tìm người nghe mình, tìm người hát mình...” cũng dễ hiểu thôi mà.

Và Dương Thụ với cái dáng vẻ dềnh dàng, cái phong cách ít nghệ sĩ nhất, như ông thày giáo làng, như giám thị trường thi vẫn lầm lũi đi trên con đường sáng tạo của mình và dường như không ngoái lại những đích đến phủ hoa hồng phía sau lưng. Dương Thụ im lặng đi qua nó như một lữ hành chưa mệt mỏi. Người lữ hành mãi đi, để lại sau lưng những câu hát dịu dàng...

(Theo Tuổi Trẻ)