Bà tôi (dự thi)

Tôi chỉ mong một ngọn gió nào đó thổi giúp tôi những dòng tri ân chân thành, sâu sắc nhất đến với bà.

>> Thi viết 'Người phụ nữ tôi yêu'

Như Trang
(Thi viết 'Người phụ nữ tôi yêu')

"Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu, nghe dịu nỗi đau của mẹ. Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ. Các anh không về, mình mẹ lặng im". Nghe từng câu hát này, bất chợt trái tim tôi như trở về với những ngày xưa cũ, ngày mà bom đạn vẫn còn dội trên các vách nhà tranh, trên các cánh đồng lúa chín hay thậm chí là các con sông quê hương từng ngày lớn lên theo mùa nước lũ. Để rồi từ đó, lại chạnh lòng khi nghĩ đến hình ảnh bà ngồi một mình trên chiếc chõng tre đã dần khô lại theo cùng thời gian và năm tháng.

Từ nhỏ, tôi gọi bà với cách gọi gần gũi của người miền Trung: "bà cố". Mọi người ai ghé nhà chơi cũng gọi bà là "mẹ" vì bà được nhà nước phong tặng danh hiệu Người mẹ Việt Nam anh hùng. Bà có rất nhiều con cháu nhưng không bao giờ nhầm đứa này sang đứa nọ dù đã ở tuổi 99. Mỗi lúc có ai thắc mắc thì bà bảo: "Mỗi đứa khi sinh ra tao bồng bế mỗi kiểu, lớn lên tao dạy cách sống khác nhau, tao đánh đòn lại còn phải nhắm đứa, làm sao mà quên được". Bà tôi là thế, rất minh mẫn, bộc trực và nghiêm khắc. Chính vì những đức tính ấy mà tự bao giờ, tôi đã được bà uốn nắn, dạy dỗ cho đến ngày hôm nay.

Ngày bà còn khỏe, bà thường đến nhà tôi chơi rồi còn đưa tôi đi chợ. Bà đặt tôi vào đầu thúng trước, đằng sau bà chất rau, củ đi bán. Bà khen tôi là đứa may mắn, nhờ tôi mà thúng rau của bà nhanh bán hết. Mỗi lúc như vậy, tôi càng khoái và chờ sẵn dịp xin bà mua cho cái kẹo. Thời ấu thơ của tôi luôn "trải" về phía bà như vậy, đơn giản chỉ là những tháng ngày bươn chải, cơ cực nhưng với tôi tất cả lại rất lớn lao.

Tôi lớn thêm một chút là đi học suốt ngày, bà vào nhà chơi bao giờ cũng vắng mặt tôi, nhiều lúc bà nói như giận lẫy: "Ừ thì cô lớn rồi, không thèm nói chuyện với bà già này nữa". Nói là nói vậy thôi, chứ tôi biết bà thương tôi nhiều lắm! Thấy tôi đã lớn khôn, bà thường dặn dò: "Là con gái nên ý tứ một chút, nói nhỏ nhẹ, ăn coi nồi ngồi coi hướng". Và sau những lời dặn rất "lý thuyết" ấy, bà còn bắt tôi thực hành. Hễ mỗi lúc bà tới nhà là tôi đi nhẹ nhàng ra cổng mở cửa, mở xong phải nép sang một bên thể hiện phong thái niềm nở và lịch sự khi mời "khách". Vào bên trong nhà, tôi lại phải kéo ghế ra cho bà ngồi, mời bà ấm trà sen còn nóng hổi, không chỉ có thế, tôi còn học cách rót trà, rót sao cho nước không vào giữa chén và phải có bọt nổi lên mặt trên.

Bà cũng hay chỉ tôi cách ăn mặc, cách chải đầu. Bà bảo con gái nên mặc những gam màu nhẹ và kín đáo, như thế thể hiện vẻ dịu dàng mà nữ tính. Tóc nên để dài rồi tết lại thành bím, trời mát thì buông dài, nóng thì búi lại cho gọn. Còn ra đường thì chỉ thoa nhẹ lớp phấn và chấm một ít son sao cho khuôn mặt hài hòa với vóc dáng và cánh áo trên người. Bà là người phụ nữ miền Trung, ấy vậy mà đôi khi tôi nhầm lẫn bà là người con đất Hà Thành bởi cung cách hay lời nói của bà quá sắc xảo, tinh tế, tôi ngưỡng mộ, tự hào về bà cũng vì lẽ đó.

Ngoài những lời chỉ dạy về cách sống, những lời khuyên chân thành, thấm đẫm yêu thương, bà cũng không quên dặn dò đủ điều. Thấy tôi có đam mê với nghề viết, bà tỏ vẻ vui mừng nhưng rồi gương mặt như co dúm lại và nói với tôi rằng: "Con hãy viết những cái chân chính dù chỉ là điều vụn vặt trong cuộc sống. Đừng bao giờ tự lụy hóa bản thân mình khi bán ngòi bút cho những đồng tiền không đáng mặt lương tâm". Rồi khi tôi bệnh, mổ đi mổ lại nhiều lần, bà lo lắng đứng ngồi không yên, bà sợ cháu của bà không dậy nổi, bà vội "chuyển" mấy lời thân thương đến tôi, bà bảo: "Phải cố gắng hết mình, đừng chịu thua bất cứ điều gì, kể cả bệnh tật". Còn tôi, tự khi nào đã ý thức được tình trạng bệnh của bản thân, vì thế cũng hiểu ra mình cần làm gì để có thể sống tiếp.

Những ngày đó, mặc dù ở bệnh viện nhưng tôi cũng hình dung được bà ở nhà như thế nào. Tôi chắc rằng ngày ngày bà vẫn bảo ngoại tôi mua trầu về cho bà nhai. Bà vẫn chống gậy đến nghĩa trang thắp nhang, thầm mong một ngày nào đó, các con của bà sẽ về với đúng vị trí vốn dĩ phải có. Bà vẫn hỏi thăm khi nghe ai đó nhắc về chuyện đi tìm hài cốt liệt sĩ. Bà vẫn nức lòng khi qua nhà bác thương binh già bị điên loạn đến mức không dám bước chân xuống đất, sợ dẫm phải đồng đội mình và hơn hết vẫn bận bịu với bao ý nghĩ lo toan cho gia đình của mỗi đứa cháu của bà.

Lâu rồi tôi không được nghe bà kể chuyện ngày xưa. Chuyện bà làm dâu, nuôi chồng, chăm con đi bộ đội, bà bị quân Pháp trói đánh rồi cả chuyện bà chứng kiến cảnh chồng mình bị bắn thả trôi sông. Tôi thấy nhớ bà, nhớ cái sống lưng tôi hay gãi ngứa, nhớ đôi tay, đôi chân tôi thường xoa dầu, nhớ cả vết thẹo dài trước ngực lúc nào cũng hành bà đau nhức... tôi nhớ tất cả những gì thuộc về bà. Nhưng tôi biết sẽ chẳng thể nào nguôi ngoai nỗi nhớ rất đỗi riêng tư này nếu không nghe được giọng nói quen thuộc của bà.

Giá như có một điều ước ngay bây giờ, tôi chỉ mong một ngọn gió nào đó thổi giúp tôi những dòng tri ân chân thành, sâu sắc nhất đến với bà để tôi được gọi bà với cái cụm từ xa xưa mà quen thuộc: "Bà cố ơi!".