Miếng vá và 'thặng dư tình người'

Trong chuyến đi từ quê xuống Hà Nội hôm ấy, trời mưa tầm tã thật khủng khiếp. Mưa táp vào mặt tôi ràn rạt. Mưa lớn đến mức tôi phải tháo kính ra, thà nhìn đường bằng đôi mắt cận 4,5 độ còn hơn qua đôi mắt kính nhoè nước.

KID 1420
(Bài dự thi 'Sự kiện đáng nhớ 2009')

Trên trời những tia chớp thỉnh thoảng lại loé lên cùng những tiếng sét chói tai, khiến tôi không thể ngừng lo lắng khi mình đang cầm lái một con ngựa sắt! Đang ban ngày mà các xe phải bật đèn pha, đạp phanh để người đi sau không tông vào người đi trước. Tôi đếm từng cây số mong cho nhanh đến Hà Nội.

Nhưng chợt chiếc xe nghiêng ngả, rồi nặng trịch, lượn xéo. Tôi dừng lại. Bánh trước đã lép xẹp. Mặt tôi lúc đó méo xẹo vì trên đầu, trời vẫn dội nước xuống, hai bên đường vắng tanh vì đã qua thị xã Phúc Yên, đoạn đường mới làm chắc đã giải toả hết nhà cửa xung quanh. Tôi dắt xe lầm lũi đi trong mưa gió.

Đi được chừng hai trăm mét, qua một trạm kiểm soát vé, tôi mừng như bắt được vàng khi thấy thụt sâu bên lề đường là một hiệu sửa chữa xe nhỏ. Vào tới nơi thì đó là một cửa hàng tạp hoá nhỏ, kiêm thêm bơm vá xe máy. Hai vợ chồng chủ hiệu còn trẻ, tôi thấy chị bế một đứa bé chừng hơn một tuổi. Ngôi nhà nhỏ lợp tôn bên nằm nép bên con đường cao tốc rộng lớn mới xong. Chị chủ đưa ghế cho tôi ngồi. Tôi e ngại vì bỏ quần áo mưa ra lát nữa mặc lại thì mất công, mà ngồi luôn xuống thì ướt ghế. Chị cười:
- Em cứ ngồi xuống, ghế nhựa ướt rồi lại khô! Đứng làm gì cho khổ!

Trong lúc ấy anh chồng chị moi từ trong gầm tủ ra bộ đồ nghề, bưng thau nước ra và bắt đầu vá cho tôi. Anh tỉ mẩn bơm lên, dìm săm xe vào nước để kiểm tra rồi lại tháo ra, thử lại lần thứ hai. Vá xong, anh lần kĩ lốp xe xem có vướng vật nhọn sắc nào không. Tôi vừa nhìn anh làm việc vừa nhìn ra ngoái trời mưa gió vẫn gào thét, trong bụng nghĩ, dù sao thế cũng là may mắn cho mình rồi; người ta làm cẩn thận thế thì có đòi giá cao cũng đáng thôi!

- Xong rồi em ạ!
- Anh cho em gửi tiền...
- 8.000 đồng em ạ.

Tôi tưởng mình nghe nhầm. Ngày thường tôi vá xe ở Hà Nội cũng đã cao hơn giá đó. Trong lúc mưa to gió lớn, hai bên đường vắng tanh, cửa hiệu cũng không có khách, anh chủ hiệu có ra giá 20, 30, 50 hay cao hơn thì tôi cũng đành cắn răng mà trả chứ biết làm thế nào? Có đôi co cũng không được vì mình đâu có lựa chọn nào khác! Tôi rút tiền trả, cảm ơn anh chị, rồi nổ máy, lao nhanh vào cơn mưa tầm tã...

Tôi vừa lái xe vừa miên man suy nghĩ. Học trường kinh tế, tôi đã được dạy về "thặng dư tiêu dùng". Khi đi mua một món hàng, chúng ta sẵn sàng trả cho nó 100 nghìn đồng nhưng thực tế chỉ phải trả 80 nghìn; như thế chúng ta có một khoản thặng dư 20 nghìn. Có lẽ cuộc sống nhiều bon chen, lừa lọc đã khiến đa phần chúng ta quen với việc bị bắt chẹt, bị buộc trả nhiều tiền hơn so với giá trị thực. Thế nên, khi được hưởng mức giá bình thường, chúng ta đã thu được "thặng dư tiêu dùng" rồi.

Nhưng câu chuyện xảy ra trong cơn mưa ấy không chỉ đem lại cho tôi niềm vui với mấy chục nghìn "thặng dư tiêu dùng" đó! Điều khiến tôi thấy ấm áp trong lòng dù trên đầu mưa vẫn quất ràn rát là "thặng dư tình người". Phải chăng vì tiếp xúc với quá nhiều loại người nên tôi tưởng đa số con người ta đều chạy theo lợi nhuận, và tìm cơ hội để bắt nạt người khác. Trong tình thế tôi hoàn toàn bất lợi ấy, anh sửa xe hoàn toàn có quyền và có thế chèn ép tôi. Nhưng có lẽ, dù không nhiều, nhưng số người tốt kia vẫn còn, vẫn đang sống tốt trong cuộc đời nhiều bon chen này. Trong mười mấy phút ngắn ngủi, tôi hiểu ra rằng cách sống bắt nạt kẻ yếu thế không phải là đúng cho tất cả mọi người.

Tuyệt vời hơn, anh sửa xe kia chắc chắn không bao giờ nghĩ vừa đem lại nhiều thặng dư như thế cho tôi. Anh chỉ đơn thuần nghĩ đó là công việc và mức thù lao bình thường, hợp lý. Anh không tự đặt ra mức giá mới vì trời mưa và cũng không nói một câu kiểu ban ơn - "Chú là sinh viên nên anh lấy rẻ!" mà tôi vẫn được nghe (kèm theo một cái giá không hề rẻ). Khi vẫn có những con người coi việc sống và làm việc tốt là điều bình thường, là điều tất nhiên thì cuộc sống này không đến mức xấu xa như chúng ta vẫn nghĩ.

Cuộc đời vẫn đẹp sao!

Vài nét về blogger:

Câu chuyện trên quả thật không phải sự kiện gì trọng đại với tôi. Bạn cũng có thể chỉ coi đó là chuyện tầm phào. Năm 2009 của tôi có rất nhiều chuyện xảy ra: Được kết nạp Đảng, tìm được việc làm thêm rất ổn định, nhận học bổng... Nhưng tựu chung lại những cái đó đều do cố gắng mà có được. Còn niềm vui nhỏ trong câu chuyện tôi vừa kể là do người khác vô tình mang đến. Tuy nó đích thực là câu chuyện qua đường nhưng nó đã nhen lên một niềm tin lớn trong tôi về cuộc sống. Vì thế tôi "bình chọn" nó là sự kiện đáng nhớ nhất trong năm.