Đợi chờ vẻ đẹp 'pha lê' mang tên Czech

Hình ảnh Poborsky lạnh lùng đi qua 6 cầu thủ Bồ Đào Nha tại tứ kết Euro 1996 hay Neved cà nhắc rời sân trong trận thua Hy Lạp 4 năm trước luôn im đậm trong ký ức của những người yêu bóng đá đẹp. Năm nay, với lực lượng trẻ trung hơn, người Czech đang hy vọng viết nên trang sử mới.
>> Tiếng thét từ xứ Scandinavi

Khi còn thuộc liên bang Tiệp Khắc, Czech đã hai lần lọt vào chung kết World Cup các năm 1934 và 1962 nhưng chưa một lần lên ngôi (thua Italy và Brazil). Tuy nhiên, đội tuyển Tiệp Khắc (cũ) cũng đã một lần vô địch châu Âu năm 1976. Đến khi Czech tách ra khỏi liên bang và trở thành một quốc gia độc lập, trận đấu đầu tiên của họ là gặp Thổ Nhĩ Kỳ năm 1994, đánh dấu sự ra đời của một thế lực hùng mạnh ở lục địa già.

Czech góp mặt đầy đủ trong các kỳ Euro kể từ năm 1996 trở lại đây. Tại Euro 96 ở Anh, Czech cùng bảng với Đức, Italy và Nga. Với dàn cầu thủ đồng đều như Nemec, Nedved, Kuka, Kouba, Repka, Rada, Berger, Poborsky, đội tuyển xứ sở pha lê đã hất cẳng Italy ngay từ vòng đấu bảng, rồi tiếp tục loại bỏ Bồ Đào Nha rồi Pháp để gặp lại người Đức trong trận chung kết. Dù mở điểm trước với quả penalty thành công của Berger nhưng trong một đêm thăng hoa, hai bàn thắng liên tiếp của "Vua đánh đầu" Bierhoff đã nhấn chìm giấc mơ của đội bóng Đông Âu.

Tại Hà Lan và Bỉ bốn năm sau, lực lượng của Czech có chút thay đổi nhưng vẫn rất mạnh với nhạc trưởng Pavel Nedved đang ở đỉnh cao phong độ. Nhưng do nằm chung bảng với hai đối thủ quá "khủng" là Pháp (đương kim vô địch thế giới khi đó) và đồng chủ nhà Hà Lan, Czech bị loại từ rất sớm và chỉ thắng được Đan Mạch trong một trận đấu thủ tục. Nhưng dù sao, lối chơi quyến rũ đẹp mắt của người Czech cũng khiến những người yêu bóng đá duy mỹ phải thán phục và ngưỡng mộ.

Euro 2004 tại Bồ Đào Nha trình làng một Czech mạnh mẽ chưa từng thấy. Nedved chứng tỏ mình là cầu thủ lớn của bóng đá xứ sở pha lê khi đưa đội nhà giành trọn vẹn 9 điểm trong một bảng đấu của Đức, Hà Lan và Latvia. Đến tứ kết, họ đánh bại Đan Mạch 3-0 và trở thành ứng cử viên tiềm tàng cho ngôi vô địch. Nhưng thứ bóng đá mộng mơ của họ đã thất bại trước sự thực dụng đến tàn nhẫn của Hy Lạp dưới bàn tay Otto Rehhagel. Nếu Neved không phải rời sân từ quá sớm, có lẽ đội quân HLV Karel Bruckner đã không bế tắc đến vậy trước khi gục ngã với cú đánh đầu định mệnh của Dellas trong hiệp phụ.

Tuy chơi rất thành công tại đấu trường châu Âu nhưng Czech chỉ một lần tham dự World Cup 2006 (bị loại ngay từ vòng bảng). Đến với Euro lần này, người Czech gặp không ít tổn thất. Sau sự ra đi của những chàng ngự lâm cuối cùng từ thế hệ vàng năm 1996 (Nedved, Poborsky, Smicer), đội quân HLV Bruckner bước sang giai đoạn chuyển giao thế hệ.

Tomas Rosicky, tài năng trẻ ở Euro 2004, lại bị chấn thương nặng ở đầu gối (đến tháng 8 mới có thể trở lại) và vắng mặt tại Áo và Thụy Sỹ. Ngôi sao của Arsenal hứa hẹn sẽ kế tục Nedved trở thành thủ lĩnh mới của đội tuyển. Anh đã làm rất tốt nhiệm vụ này khi đưa Czech góp mặt tại giải bóng đá lớn nhất châu Âu năm nay. Ở vòng loại, Czech chỉ thua đúng 1 trận (1-2 trước Đức ở lượt đi nhưng thắng lại 3-0 tại Prague), đứng đầu bảng D với 29 điểm, trên cả Đức, Ireland và "người anh em" Slovakia.

HLV Bruckner đã cố gắng thuyết phục Nedved trở lại đội tuyển (như từng làm trước World Cup 2006) nhưng tiền vệ 35 tuổi đã từ chối. Bởi vậy, vị HLV bản địa sẽ để Plasil hoặc Jarolim đảm nhận trọng trách dẫn dắt lối chơi của Czech tháng 6 này.

Tuyến phòng thủ được trông đợi sẽ là nền tảng trong lối chơi của Czech với thủ thành Cech (tập trung muộn nhất do chơi trận chung kết Champions League) cùng bộ tứ vệ Grygera, Jankulovski, Rozehnal, Ujfalusi đang chinh chiến ở Serie A. Trên tuyến đầu, "tòa tháp" Jan Koller vẫn được kỳ vọng nhờ khả năng tì đè và sức không chiến, dù anh không còn đỉnh cao như 4 năm về trước.

Ngày 27/5, Czech sẽ có trận giao hữu với Lithunia trước khi lên đường sang Áo và Thụy Sỹ. Tại Euro 2008, Czech nằm cùng bảng với Bồ Đào Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và đồng chủ nhà Áo.

Kim Anh