Bi hài nghề HLV ở Brazil

Bóng đá Brazil luôn sản sinh ra những thiên tài, nhưng ngược lại, họ chẳng có nổi HLV nào ra trò kể từ sau thời của những cáo già như Zagalo, Scolari… Bằng chứng hùng hồn nhất là việc giải VĐQG Brazil hiện là giải đấu có tỷ lệ sa thải HLV cao nhất thế giới và năm 2004 vừa qua, số lượng HLV bị mất việc đã lên đến con số kỷ lục: 45 người.

Việc 1 CLB sa thải HLV tới 2 lần trong 1 mùa giải đã là điều hy hữu, nhưng tại Brazil thì nó quá bình thường. Cruzero sa thải tới 4 vị, Santos, nhà ĐKVĐ cũng thay 3 lần, Flamengo cũng chẳng kém với 3 người đến rồi đi… và đến lúc này, khi năm 2005 đã tới, tất cả các CLB giàu truyền thống của đất nước này rủ nhau đi… tìm HLV mới và trong số 24 CLB tham dự giải, có hơn một nửa, 13 đội bóng đang cần có một người dẫn dắt mới. Đến nước này thì đúng là phải đặt dấu hỏi với nghề HLV bóng đá ở đây: trình độ chuyên môn yếu kém, không đủ năng lực dẫn dắt một CLB hay chuyện tong tẩy đi tìm HLV mới đã trở thành thứ “mốt” quái lạ, của các ông sếp tại Brazil?

Chẳng có lý do gì khi một HLV vừa chân ướt chân ráo đến đã phải xách vali “biến” không dám quay đầu lại chỉ sau có vài trận đấu. Nạn nhân xấu số đó là ông Wagner Benazzi, cựu HLV của CLB Paysandu. Rồi nữa, hầu hết hợp đồng giữa các CLB với các tân HLV đều có thời hạn không quá 1 năm, thậm chí chỉ là… 3 tháng, kiểu thích thì ở, chẳng thích thì chào. Thế là nghề HLV trở thành nghề bất ổn nhất, nguy hiểm nhất với đồng lương còm cõi nhất. Mua bán cầu thủ thì ít, tìm HLV thì nhiều và dĩ nhiên, những khoản bồi thường không hề nhỏ và thành tích của họ luôn thất thường và cũng bất ổn không kém.

Santos trở thành CLB cuối cùng của năm 2004 thay đổi HLV khi họ ký hợp đồng với ông Oswaldo de Oliveira, để thay thế “bố già” Vanderlei Luxemburgo sang dẫn dắt Real Madrid (vào đúng 22h ngày 31/12). Đây là lần thứ 3 Santos đổi HLV trong năm 2004. Và chẳng phải chỉ có Santos bận rộn trong việc tuyển mộ HLV trong đầu năm mới, lúc đáng ra phải là thời gian dành cho chuyển nhượng cầu thủ. Hàng loạt CLB danh tiếng khác cũng đang tất tả đi tìm HLV. Có điều lạ là chẳng biết họ tìm kiếm hay là cứ vớ được ai thất nghiệp là duyệt mà công cuộc “tìm kiếm” của họ lại dễ dàng đến thế.

Flamengo, CLB được yêu mến nhất Brazil, VĐQG năm 2003, cựu VĐ Cruzeiro, Gremio cựu VĐ Copa Libertadores, Fluminense, Atletico Paranaense VĐQG năm 2001, Á quân các năm 2000 và 2001 Sao Caetano… đều ở tình trạng không có ai dẫn dắt và dĩ nhiên việc đi xem có HLV nào thất nghiệp hay không là điều tất yếu.

Ở Brazil, theo baobongda.com.vn, một HLV được gọi là danh tiếng phải có thâm niên bị đuổi cổ khỏi các CLB càng nhiều càng tốt và lúc này, lời của “ông kễnh” Maurinho (HLV Chelsea) bỗng nhiên trở nên đúng hơn bao giờ hết: “Một HLV giỏi phải là người thuộc lòng những lời lẽ phân trần trong tờ giấy quyết định sa thải”. Tân HLV của Santos, nhà tân VĐ Brazil, ông Oliveira là người như vậy. Ông từng dẫn dắt Corinthians đoạt ngôi quán quân Brazil năm 1999, VĐ Cúp Liên lục địa năm 2000, từng bị các CLB Vasco da Gama, Fluminense, Sao Paulo và 4 CLB nước ngoài sa thải. Oliveira cũng từng là trợ lý của ông Luxemburgo tại Santos năm 1997 và trước khi trở lại CLB này, ông cũng đã thất nghiệp từ khi bị Corinthians sa thải hồi đầu năm 2004.

Mỗi khi nói đến tiểu sử, quá trình huấn luyện của một HLV Brazil, điều đầu tiên là sự nhùng nhằng mà không cẩn thận sẽ rất dễ nhầm lần. Ví dụ như ông Julio Cesar Leal, tân HLV của Flamengo. Đây là lần thứ 5 ông trở lại Flamengo, ông thay thế vị trí của Andrade, người cũng đã từng 2 lần là HLV của CLB này và cũng từng bị 5 CLB khác sa thải tới 8 lần. Dường như ngán ngẩm, ông Andrade cuốn gói sang tận Kuwait hành nghề cho… “chắc ăn”. Lại nữa, kình địch của Flamengo là Fluminense, đội bóng Rio de Janeiro thành công nhất năm 2004 cũng đã ký hợp đồng với HLV Abel Braga. Ông này từng dẫn dắt Flamengo thay thế ông Alexandre Gama, người đã từng ở Fluminense và cả Flamengo. Cruzeiro mang về HLV Levir Culpi để thay ông Ney Franco. Ông Culpi là công thần của Atletico Paranaense với vị trí Á quân năm 2004 và đây cũng là lần thứ… 3 ông trở lại Cruzeiro.