Những đứa trẻ 'không tồn tại'

Việc khai sinh cho trẻ em là một thủ tục đương nhiên nhưng với hàng triệu người trên thế giới, điều này lại không đơn giản. Không có giấy khai sinh, bản thân họ bị mất đi những quyền lợi cơ bản như quyền được chăm sóc sức khỏe, được đến trường.

A-Lea, 10 tuổi, được xếp vào thế hệ của "những đứa trẻ không tồn tại". Khi bị ốm, chú bé không thể đến khám ở bác sĩ và đành phải chịu đựng căn bệnh tại nhà ở một vùng miền núi xa xôi hẻo lánh thuộc huyện Chiang Rai, phía Bắc Thái Lan. Tới khi bệnh ngày càng nặng, A-Lea và chị gái Orowan, 18 tuổi, buộc phải vay tiền từ một khoản vay nặng lãi ở địa phương để chi trả viện phí.

Ở trường, chị gái Orowan là nạn nhân của những vụ bắt nạt, trêu chọc. "Vào ngày nọ, cô giáo bảo tôi đứng trước lớp và nói với các bạn bên dưới rằng, tôi không phải là người Thái, vì thế, chẳng có lý gì để tôi tiếp tục học ở đây. Lúc đó, tôi đã thực sự cảm thấy xấu hổ và tổn thương. Ngay lập tức, tôi ra khỏi lớp và chạy về nhà. Từ đó trở đi, tôi không quay lại ngôi trường đó nữa", Orowan nức nở.

Năm 2007, Plan, Quỹ từ thiện quốc tế có trụ sở tại Anh, đã tới khu vực huyện Chiang Rai để giúp đỡ những em nhỏ "không tồn tại trong xã hội". Sự giúp đỡ này nằm trong chiến dịch đăng ký giấy khai sinh của Plan. Không lâu sau đó, cả A-Lea và Orowan đã được hưởng đầy đủ quyền công dân. Hai đứa trẻ trên nằm trong số hơn 40 triệu người, phần lớn là trẻ em, ở 32 quốc gia được tiếp cận những phúc lợi thiết yếu như được cấp phát thuốc hay nhiều chương trình miễn phí khác của tổ chức này.

Nadya Kassam, người đứng đầu bộ phận pháp lý của Plan cho biết: "Giấy khai sinh đem đến cho bạn sự công nhận về mặt pháp lý về việc tồn tại của bạn. Trên đó có ghi quốc tịch và các thông tin khác".

Theo CNN, ở nhiều quốc gia, nếu thiếu giấy khai sinh, bạn sẽ không có quyền kết hôn, bỏ phiếu, được tuyển dụng, thừa kế, mở tài khoản ngân hàng, làm hộ chiếu, thậm chí làm giấy khai sinh cho con. Câu chuyện của vợ chồng Marcelino, 28 tuổi, và Juana, 22 tuổi, đến từ Cusco, Peru là một ví dụ cụ thể.

Cô con gái mới 8 tháng tuổi Isabel của họ không được điều trị bởi cả hai bố mẹ đều không có giấy tờ cá nhân. Tồi tệ hơn, Isabel cũng không có giấy khai sinh. Marcelino không có giấy tờ hợp pháp bởi công việc của một công nhân đẽo đá đã lấy mấy đi dấu vân tay của anh. Khi con gái trong trường hợp nguy kịch, người đàn ông này mới nhận ra tầm quan trọng của việc có giấy tờ tùy thân. Ngay sau đó, Marcelino đã đi đăng ký khai sinh cho Isabel.

Việc đăng ký là điều cơ bản để bảo vệ trẻ em khỏi bị bóc lột, lạm dụng, buôn người, mại dâm hay bị đối xử bất công. Ngoài ra, giấy khai sinh còn giúp những đứa trẻ thất lạc tìm về đoàn tụ với gia đinh sau những thảm họa tự nhiên hay những vụ xung đột vũ trang. Chúng cũng tránh được tảo hôn hay nhập ngũ sớm.

Giờ đây, với A-Lea và Orowan, tương lai của chúng đang tươi sáng hơn. A-Lea tâm sự: "Năm ngoái, tôi đã được làm giấy tờ tùy thân. Khi nào 15 tuổi, tôi có thể tới văn phòng thị trấn và nhận chứng minh thư. Điều này khiến tôi thực sự rất hạnh phúc".

Bình Minh