Lạm dụng truyền dịch
Quá kỳ vọng vào lợi ích của truyền dịch (truyền những chất có lợi vào cơ thể) cho rằng nó luôn tốt, không gây hại nên không ít người đã lạm dụng truyền dịch không theo chỉ dẫn của bác sĩ, thậm chí tiến hành truyền dịch trong những điều kiện không an toàn.
Cách đây gần nửa tháng, chị Trần Thu Hiền (Cầu Giấy, Hà Nội) sau bữa ăn cảm thấy đau bụng dữ dội. Chị được người nhà đưa đến một phòng khám tư gần nhà. Sau một hồi hỏi han chị ăn gì, uống gì, không cần khám thêm, y tá ở đây chẩn đoán rằng chị bị ngộ độc thực phẩm nên cho uống thuốc giảm đau và bảo chị vào buồng bệnh truyền dịch.
Tuy nhiên, khi truyền hết chai dịch, chị vẫn không khỏi đau và tình trạng đau vẫn tiếp diễn trong những ngày sau đó mặc dù đã liên tục “truyền”. Chỉ khi vào viện khám, chị mới biết chính xác nguyên nhân gây đau bụng là do chị bị viêm hành tá tràng.
Trường hợp như chị Hiền không phải hiếm, bởi hiện nay truyền dịch được coi là một giải pháp đơn giản để giải quyết nhiều vấn đề về sức khỏe như mệt mỏi, choáng váng, ngộ độc thực phẩm, sốt. Thậm chí, nhiều người truyền dịch với những lý do hết sức ngớ ngẩn như: truyền dịch để béo thêm, cho da đẹp thêm.
Đặc biệt, vào thời điểm hè oi bức, trẻ em dễ bị sốt virus và giải pháp nhiều bậc cha mẹ chọn cũng là “truyền để bù nước”. Tuy nhiên, theo các bác sĩ thì việc truyền dịch cho trẻ bị sốt có tác dụng không hơn gì uống nhiều nước. Và chỉ khi sốt cao, kéo dài bác sĩ mới chỉ định truyền dịch, còn lại có thể bù nước bằng đường uống.
Thực tế thì việc truyền dịch đang có xu hướng bị lạm dụng, nhất là ở các phòng khám tư. Với một chai dịch có giá trên dưới 20.000 đồng nhưng người bệnh sẽ phải thanh toán số tiền gấp mấy lần, khá tốn kém
Dược sĩ chuyên khoa 2 Lã Xuân Hoàn, Chủ tịch Liên chi hội Nhà thuốc Hà Nội cho rằng, hiện nay, truyền dịch đã trở thành “mốt”. Một số người dân có điều kiện kinh tế, khi cảm thấy mệt mỏi muốn hồi phục nhanh chóng thường nghĩ đến truyền đạm. Lại có người tuy có khó khăn về kinh tế nhưng nghe nói truyền đạm tốt cũng cố gắng xoay sở truyền cho được một chai mới yên tâm. Thực tế thì họ không trực tiếp tham khảo ý kiến của một cán bộ y tế nào mà chỉ qua đồn đại. Vậy là một dịch vụ truyền dịch ra đời, có người bán thuốc kiêm truyền dịch; có nơi chỉ là y tá tự khám và tiêm truyền tại nhà vì việc này chị ta vẫn làm thường xuyên ở bệnh viện. Thế là nhiều cảnh tiêm truyền không an toàn diễn ra: bệnh nhân nằm trên gường ngủ hàng ngày, họ hàng ngồi xung quanh trò chuyện, chẳng cần vô trùng gì cả, lâu nay vẫn làm như thế. Thậm chí y tá còn bỏ ra ngoài làm việc khác, giao cho người nhà ngồi tự trông “hễ có việc gì thì gọi”.
Trên thị trường thuốc hiện nay có khá nhiều loại dịch truyền thuộc 3 nhóm cơ bản là: Nhóm cung cấp chất dinh dưỡng dùng trong các trường hợp suy kiệt, ăn uống kém; Nhóm cung cấp các chất điện giải dùng trong các trường hợp mất nước, mất máu; và nhóm đặc biệt như huyết tương tươi, dung dịch chứa albumin, dung dịch dextran hay dung dịch cao phân tử... dùng trong các trường hợp cần bù nhanh chất đạm hoặc lượng dịch tuần hoàn trong cơ thể.
Dịch truyền được tiêu thụ phổ biến hiện nay có nhiều loại, thường gọi gọi là đạm Pháp, Mỹ, Hàn Quốc. hoặc đạm nội. Loại được ưa chuộng và bán rộng rãi hiện nay là Mo của Nhật, Alvesin của Đức. Đây là loại dung dịch gồm các chất các axit amin thiết yếu, một số vitamin, muối khoáng thường được chỉ định khi bệnh nhân không thực hiện được nuôi dưỡng bằng đường tiêu hóa, hồi sức cấp cứu, trước và sau khi mổ, bị bỏng nặng, suy kiệt... Các trường hợp thông thường, bác sĩ thường dựa vào kết quả xét nghiệm để quyết định có truyền dịch hay không.
Trên thực tế, đã có không ít trường hợp bị tai biến do truyền dịch như đã có bệnh nhân bị hoại tử một phần cơ do sự cố chệch ven hay tử vong do sốc phản vệ. Tất nhiên, những trường hợp rủi ro như trên không phải nhiều, song việc lạm dụng truyền dịch cũng gây nhiều tốn kém không đáng về tiền bạc và thời gian, lại không thể nói trước được những nguy cơ nếu sơ xảy.
(Theo An Ninh Thủ Đô)
