Mất mạng vì thuốc giảm đau
Người tiêu dùng có thói quen tự ý mua thuốc giảm đau về dùng mà không biết hệ quả của việc lạm dụng này có thể gây dị ứng ngoài da, suy gan, thủng dạ dày, xuất huyết đường tiêu hóa, phù toàn thân, suy hô hấp và có thể tử vong.
Anh Nguyễn Văn Khánh, Tây Hồ, Hà Nội được bạn bè rủ đi đánh tennis. Sau đó anh thấy đau ở khớp gối, nhất là khi cử động. Nghĩ chỉ bị xưng đau phần mềm nên anh qua hiệu thuốc mua loại cao dán làm từ thảo dược giúp làm giảm đau.
Sáng hôm sau, khi tỉnh dậy, cử động thử đầu gối, anh thấy hết đau. Nhưng thỉnh thoảng, khớp gối của anh lại đau khi vận động mạnh hoặc khi thời tiết thay đổi và mỗi lần như vậy anh thường dùng cao dán và thuốc bôi.
Chỉ tới khi, các thuốc kia cũng không còn tác dụng, anh mới chịu đi khám thì được biết khớp của anh khó có thể phục hồi vì biến chứng của các nhiễm trùng ổ khớp lâu ngày.
Thạc sĩ Võ Tường Kha, Trưởng khoa Tổng hợp bệnh viện Thể dục Thể thao Hà Nội cho biết, trên thực tế mọi người thường xem các sang chấn ngoài da là những bệnh vặt vãnh nên hay tự ý mua các loại thuốc giảm đau ngoài da về sử dụng và đã gặp những tác dụng không mong muốn. Có không ít người bị chấn thương trong thể thao hoặc tại các vị trí đau có nhiễm trùng như các ổ khớp đã không đi khám sử dụng các thuốc dạng bào chế có tác dụng làm lạnh tại chỗ giúp giảm đau rất nhanh do thuốc có tính chất giảm đau và kháng viêm mạnh nhưng lại không biết nguyên nhân thực gây đau dẫn tới bị dị tật suốt đời.
Khoa Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội từng tiếp nhận không ít những nạn nhân do lạm dụng thuốc giảm đau mỗi khi bị đau. Nhẹ thì mẩn đỏ khắp người, đầu choáng váng, nặng thì sốc phản vệ, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Theo các bác sĩ, trong số những thuốc gây dị ứng, thuốc giảm đau được liệt vào hàng thứ hai, sau thuốc kháng sinh.
Tiến sĩ Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm chống độc bệnh viện Bạch Mai cho biết, ngộ độc do thuốc giảm đau nói chung, đặc biệt do paracetamol nói riêng đang có xu hướng gia tăng không chỉ ở trẻ em mà cả người lớn. Nguyên nhân là do người bệnh có thể tự mua không cần theo đơn, đặc biệt coi nó là thuốc giảm đau, hạ sốt hữu hiệu, ít tác dụng phụ nên đã lạm dụng nó giảm đau một cách thái quá, hay cùng một lúc sử dụng nhiều các loại thuốc có thành phần paracetamol (hầu hết các thuốc cảm cúm đều chứa paracetamol). Họ đã không biết rằng, khi vào cơ thể 90% liều dùng được chuyển hoá ở gan thành các chất trung gian trong đó có độc tố N- acetyl benzoquinonimin, chất gây độc chủ yếu ở gan, được thải trừ sau khi tiếp tục được chuyển hoá nhờ một chất khác trong gan là glutathione.
Vì vậy, nếu uống trong phạm vi liều điều trị, hoặc gan người bệnh không có vấn đề gì thì quá trình giải độc này diễn ra suôn sẻ. Nhưng nếu uống quá liều, quá trình đó bị trở ngại do cơ thể không có đủ glutathione. Hậu quả là gan bị nhiễm độc. Tuy nhiên, lúc đầu người bệnh không có triệu chứng gì, sau uống vài giờ thì xuất hiện buồn nôn, nôn, chán ăn, mệt mỏi. Từ một đến hai ngày sau có thể xuất hiện đau bụng, sờ thấy gan đau. Suy gan sẽ tiến triển nặng nề trong thời gian từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 6. Các triệu chứng gồm vàng da, hôn mê, tăng áp lực nội sọ, đông máu nội mạch rãi tác, chảy máu, tăng không khí, toan chuyển hoá, hạ đường máu, suy thận và dẫn tới tử vong. Hầu hết các bệnh nhân bị suy gan nặng (hôn mê gan) đều dẫn tới tử vong.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Ngọc Ân, Chủ tịch Hội thấp khớp học Việt Nam cho biết, nhiều người không biết cho rằng, thuốc dán, thuốc bôi ít gây tác dung phụ nhưng không biết các thuốc đều ngấm qua da, vào máu, ảnh hưởng tới toàn thân.
Ông đã gặp rất nhiều các bệnh nhân, sử dụng các dạng thuốc này trị đau xương khớp không chỉ bị dị ứng mà còn bị nhiều các bệnh khác như viêm loét dạ dày, suy gan. Đáng sợ nhất là nhiều các loại thuốc, đặc biệt là thuốc gia truyền đã trộn những thuốc giảm đau rẻ tiền như corticoid vào trong để người tiêu dùng sử dụng, dẫn tới việc phụ thuộc vào thuốc, bệnh không chữa được lại còn gây thêm 14 loại biến chứng nguy hiểm: tăng khả năng nhiễm trùng, tăng nhãn áp, bị chảy máu dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, tụt huyết áp, tăng men gan, loãng xương, rối loạn sinh dục, suy tuyến thượng thận, rối loạn điện giải thậm chí tử vong nếu sử dụng thuốc bừa bãi.
Theo Giáo sư Ân, trên thị trường hiện nay có hai dòng thuốc giảm đau được sử dụng khá phổ biến là: thuốc giảm đau chống viêm và thuốc giảm đau hạ nhiệt (Paracetamol, Decolgel, Panadol, Aspirine) trong đó nhiều loại thuốc sử dụng mà không cần kê đơn. Thuốc giảm đau hạ nhiệt thường giúp hạ cơn đau nhức tạm thời, nhưng nếu lạm dụng dễ bị nhờn thuốc hoặc cũng có thể gây các phản ứng phụ như nổi mày đay, đỏ da toàn thân. Thuốc giảm đau kháng viêm đặc trị thường mang lại kết quả điều trị cao nhưng rất dễ gây biến chứng, nhất là những bệnh nhân có sẵn bệnh tiêu hóa và tim mạch bởi đa số các loại thuốc giảm đau đều có tác dụng kìm hãm sự sản xuất niêm mạc bảo vệ thành dạ dày, thậm chí vết loét xuất hiện suốt thời gian dài mà không biểu hiện triệu chứng nào, cho đến khi dạ dày bị thủng hoặc xuất huyết nặng mới được phát hiện. Tình trạng này có thể gây tử vong.
Hiện nay có tình trạng khá nhiều người cứ thấy đau bụng, đau đầu, đau khớp là tự ý mua thuốc mà không cần sự chỉ định của bác sĩ. “Đặc biệt những trường hợp có các triệu chứng viêm xương khớp việc dùng thuốc bừa bãi rất nguy hại vì có thể kích thích bệnh lý khác phát triển. Cùng đó những người có bệnh về gan, nếu dùng thuốc giảm đau không theo chỉ định sẽ đẩy nhanh tình trạng suy gan, viêm gan mãn”, ông Ân cảnh báo.
Theo ông Kha, nếu các khớp viêm có triệu chứng bị nhiễm trùng như: sưng, nóng, đỏ tuyệt đối không được sử dụng các loại cao dán hoặc thuốc bôi giảm đau có tác dụng làm nóng như Salonpas, Perkindon, Deep heat, Sungaz bởi khi đó, tinh dầu nóng sẽ gây giãn mạch và khiến cho lượng máu đổ về chỗ viêm tăng lên, ứ trệ lại. Hậu quả là chỗ viêm càng sưng và phù nề hơn tình trạng viêm khớp sẽ càng nặng hơn.
Theo các nhà nghiên cứu, những người uống thường xuyên các loại thuốc giảm đau như Paracetamol, Aspirin, Ibuprofen sẽ có nguy cơ bị đau tim do huyết áp cao. Ngoài ra, thuốc giảm đau cũng có thể làm tổn thương thận và gan, rối loạn sản xuất tủy sống, giảm thính lực hoặc gây ù tai. Đặc biệt với trẻ em còn có thể gây tổn thương não. Vì vậy, các chuyên gia đều khuyên, phải sử dụng thuốc giảm đau theo đơn của bác sĩ kể cả dạng dán, uống và bôi. Khi sử dụng thấy bất kỳ biểu hiện khác lạ nào phải bỏ thuốc và đi viện ngay. Thuốc giảm đau chỉ có tác dụng giảm đau, không có khả năng chữa bệnh nếu sử dụng 3-5 ngày, không thấy khỏi hẳn hoặc ít có tác dụng thì phải đi khám vì đó là nguy cơ của nhiều bệnh nguy hiểm.
(Theo Thế Giới Tiêu Dùng)
