Tháp tùng nguyên thủ quốc gia

Thức thâu đêm ở sân bay chờ đón các nguyên thủ, có mặt sớm nhất tại các khách sạn và dẫn đoàn đi bất cứ nơi đâu, làm tất cả những việc lặt vặt nhưng không thể không làm... Đó là công việc quen thuộc của các L.O. (liaison officer - sĩ quan liên lạc) đến từ Học viện Quan hệ quốc tế Hà Nội tại ASEM 5.

Thật hiếm khi được chụp ảnh chung với Thủ tướng Phần Lan (bạn Hạnh Trang đứng ngoài cùng bên trái).

Với L.O., quãng thời gian diễn ra ASEM 5 là chuỗi những câu chuyện hết sức thú vị với các nguyên thủ và quan chức cấp cao đến từ nhiều nước trên thế giới.

Nhóm L.O. của Đỗ Quốc Đạt (D28, khoa Chính trị quốc tế và ngoại giao) được phân công tháp tùng đoàn nguyên thủ Latvia, trong đó Đạt đảm trách "kèm" Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Y tế trong suốt thời gian diễn ra ASEM 5.

Sang Việt Nam lần này, ngoài tham dự các phiên họp chính thức và song phương, đoàn Latvia còn yêu cầu được tham quan Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và khoái... dạo phố.

Biết Đạt từng dẫn các phóng viên nước ngoài, lại nhanh nhẹn tháo vát nên trưởng nhóm L.O. điều anh sang làm hướng dẫn viên cho ngài Thủ tướng Latvia Indulis Emsis và phu nhân. Chỉ một lần làm hướng dẫn viên cho thủ tướng trong dịp ASEM nhưng với anh đó là kỷ niệm khó quên.

Đạt hồ hởi kể: "Mình còn nhớ như in, buổi chiều hôm ấy, từ trong thang máy bước ra một người đàn ông trạc 50, tóc muối tiêu, cao đậm, phong thái trông thật điềm đạm. Thoạt nhìn, mình đoán ra ngay đó là ngài Thủ tướng Indulis Emsis". "Welcome to Hanoi", Đạt nghiêng mình chào các thành viên đoàn Latvia theo phong cách... ngoại giao. Thủ tướng Emsis cười rất tươi: "Nice to meet you !". Cả đoàn vui vẻ làm quen với nhau và cùng đến Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

L.O. Đỗ Quốc Đạt và các thành viên đoàn Latvia.

Lần đầu tiên nhìn thấy những bức tranh thể hiện trên nhiều chất liệu độc đáo của Việt Nam qua các thời kỳ như: khắc gỗ, khảm trai, gốm, sơn dầu... những vị khách nước ngoài tha hồ bình phẩm. Thủ tướng Emsis quả quyết đẹp và độc đáo nhất chỉ có tranh sơn mài, trong khi đệ nhất phu nhân lại cho rằng chẳng có loại tranh nào sánh được với tranh lụa. Đạt hướng dẫn đoàn khách tham quan đến gian trưng bày cổ vật. Dừng chân khá lâu bên bản sao 18 pho tượng các vị La Hán chùa Tây Phương, nghe Đạt phân tích ý nghĩa của từng nét mặt hỉ, nộ, ái, ố, bi, ai, lạc... của các La Hán, Thủ tướng và phu nhân cứ xuýt xoa, trầm trồ trước những triết lý sâu sắc trong đạo Phật và thán phục tài tạc tượng của các nghệ nhân Việt Nam. Kết thúc chuyến tham quan, Thủ tướng gật đầu hài lòng: "Very impressive!" (Rất ấn tượng!).

Theo Thanh Niên, khác với các đoàn khách quốc tế dự ASEM 5, ngoài chương trình nghị sự là chương trình đi tham quan các danh lam thắng cảnh. Đoàn Lào do Thủ tướng Vorachith dẫn đầu chọn điểm đến là sân golf. L.O. Nguyễn Văn Duẩn kể: "Nhận được lệnh tháp tùng Thủ tướng Lào Vorachith và Phó thủ tướng Sunavong đi sân golf Đồng Mô (tỉnh Hà Tây), tự hào nhưng thú thật mình cũng hơi run vì từ trước đến giờ mới chỉ gặp các VIP trên... truyền hình. Lại còn cả sân golf nữa chứ, mình đã đặt chân đến bao giờ đâu; còn kiến thức về luật chơi thì... mù tịt".

Những lo lắng rồi cũng qua nhanh bởi Duẩn gần như bị thu hút bởi những câu chuyện xoay quanh thú chơi golf của hai vị khách đặc biệt. Những người có mặt đã bị lôi cuốn vào cuộc rượt đuổi tỷ số căng thẳng đến... nghẹt thở giữa Thủ tướng và Phó thủ tướng Lào bởi cả hai đều có những cú đánh bóng cực chuẩn. Cuộc chơi chỉ kết thúc khi Phó thủ tướng Sunavong vụt bóng chuẩn xác vào lỗ số 8. Quên cả nghi thức, Phó thủ tướng ôm chầm lấy Duẩn và... nhảy lên sung sướng. "Về sau mình mới biết lỗ số 8 là lỗ cực kỳ khó đánh. Từ khi thành lập sân Đồng Mô đến giờ, ngay cả những tay golf "máu mặt" nhất cũng đành bó tay trước nó”.

Chuyến bay đưa Thủ tướng Nhật Junichiro Koizumi hạ cánh xuống sân bay Nội Bài lúc 11h đêm. Trong đoàn đón Thủ tướng thì Thái Trung Hiếu (D28, khoa Chính trị quốc tế và ngoại giao) có lẽ là người hồi hộp nhất. Hiếu từng thổ lộ với bạn bè: "Chỉ cần nhìn thấy Thủ tướng Nhật thôi, tớ cũng thỏa mãn lắm rồi", vậy mà hôm đi đón đoàn, không những được mãn nhãn, anh còn... sung sướng được đích thân Thủ tướng Junichiro Koizumi đến bắt tay.

Hiếu kể: "Khi Thủ tướng bước xuống chuyên cơ, các quan chức cấp cao và đoàn tùy tùng đã xếp hai hàng ngay ngắn, đứng nghiêm như... chào cờ. Theo đúng nghi lễ, Thủ tướng đi đến đâu, tất cả đều phải cúi đầu chào. Trông Thủ tướng lúc ấy thật oai nghiêm". Là sinh viên lại đứng cuối hàng, Hiếu cứ tưởng thế là hết hy vọng được tiếp cận với vị thượng khách. Nhưng rồi, sau khi bắt tay từng người một, Thủ tướng tiến về phía Hiếu và... bắt tay. “Lúc ấy, tim tớ đập loạn nhịp, tay chân tê cứng, còn miệng thì lắp bắp mãi mới nói được câu cảm ơn", Hiếu tiếp, "Đúng là tay Thủ tướng có khác, mạnh mẽ lắm". Cho đến tận bây giờ, Hiếu vẫn tiếc hùi hụi vì không có bức ảnh lưu niệm giây phút "lịch sử" của riêng mình.

Còn cô bạn cùng lớp Lê Thiên Hạnh Trang, L.O. của đoàn Phần Lan được chụp ảnh với Thủ tướng Phần Lan Vanhanen Matti Taneli - người được mệnh danh là "nhà lãnh đạo điển trai nhất EU" là một ấn tượng khó quên. Trang được gặp Thủ tướng Taneli trong buổi tiễn đoàn tại sân bay. "Với phong thái trẻ trung: áo sơ mi, quần hộp, giày thể thao, rất "bụi", cứ như là đi... du lịch. Trông Thủ tướng lúc ấy thật... dễ thương. Từ trước đến giờ, mình cứ nghĩ trước bàn dân thiên hạ, nguyên thủ phải mặc những bộ complet, tác phong đi đứng rất bệ vệ; ai ngờ Thủ tướng giản dị và gần gũi quá. Trước khi rời Việt Nam, Thủ tướng Phần Lan nói với các L.O.: "Sự mến khách của Việt Nam thật tuyệt vời! Tôi hy vọng sẽ gặp lại các bạn trong hội nghị ASEM 6 tại Phần Lan".

Mặc dù đã hết sức cố gắng làm tròn trách nhiệm, nhưng vì là lần đầu tiên tham dự một sự kiện lớn như ASEM nên chuyện gặp "sự cố" trong lúc tác nghiệp đôi khi không tránh khỏi. Theo Thái Trung Hiếu, người tháp tùng Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản, thì: "L.O. đâu chỉ đơn giản là điều xe, thông báo lịch làm việc... mà còn theo sát các VIP giống như một vệ sĩ thực thụ". Vậy mà chỉ vì muốn có một bức ảnh lưu niệm ASEM, chính "vệ sĩ" Hiếu lại quên luôn cả vị trí của mình. Hóa ra, nhìn thấy bộ trưởng đã yên vị trong hội trường Ba Đình, Hiếu bèn lẻn ra ngoài để chụp một kiểu ảnh kỷ niệm ASEM 5. Lúc quay vào, ghế trống trơn, còn ngài bộ trưởng đã... "mất tích". Lo cuống cuồng, Hiếu bổ đi khắp hội trường tìm kiếm, nhưng bộ trưởng vẫn bặt âm vô tín. Đến tận 4 giờ chiều ngài bộ trưởng mới về khách sạn.

Còn Vũ Hồng Oanh, L.O. cho Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar lại rơi vào tình huống oái oăm. Khi phiên họp toàn thể vừa tan, Oanh bám theo bộ trưởng ngay. Thế mà đến khi ra khỏi hội trường, Oanh thảng thốt: "Ôi, bác bộ trưởng của cháu đâu rồi ?". Thì ra người mà Oanh theo suốt từ nãy giờ không phải Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar mà là... Phó thủ tướng Lào. May sao, khi quay lại hội trường, vị bộ trưởng vẫn đứng chờ. Lúc ấy, Oanh mới dám thở phào nhẹ nhõm.

Rút kinh nghiệm từ hai "đồng nghiệp", khi được giao làm "guide" cho đoàn Phần Lan đi mua sắm ở phố cổ Hà Nội, Lê Thiên Hạnh Trang luôn để mắt tới ngài Quốc vụ khanh và các thành viên trong đoàn. Thế mà: "Chỉ một phút lơ đễnh, em lạc mất cả đoàn. Tá hỏa đi tìm, vô vọng trước dòng xe cộ đông đúc". Buồn bã lê đôi chân mỏi nhừ về bãi đậu xe, Trang thấy cả đoàn ngồi chờ từ lúc nào. Trông bộ mặt thất thần của cô, một thành viên trong đoàn trêu bằng câu tiếng Việt chắc mới học lỏm: "Ối trời ơi! Mệt quá !". Cả đoàn cười nghiêng ngả, xí xóa cho lỗi sơ suất của L.O..