Mứt Tết sạch cỡ nào?

Hai bên con hẻm chật chội, ẩm ướt vào cư xá, người ta bày cả bếp và những dãy nồi san sát. Chưa kể bụi bặm, ruồi nhặng, tràn ra con hẻm ẩm ướt là những nhóm người ngồi bệt xuống đất mà trộn, gói, bóc. Thậm chí nhiều chị còn xắn quần quá gối rồi thọc cả hai chân trần vào thau trái cây mà giậm, mà chà.

Trên con hẻm cư xá Đường Sắt đường Lý Thái Tổ (phường 1, quận 3, TP HCM), các thứ để làm mứt tết được phơi khắp nơi. Từ khâu bóc vỏ đến đóng gói sản phẩm đều diễn ra ngoài trời.

Lội qua nền nhà lầy lội nước đen của một cơ sở “chuyên bỏ hàng ở các siêu thị và khá nổi tiếng”, ba thanh niên cởi trần đang thoăn thoắt tách hạt me trên chiếc bàn gỗ cũ. Trong nhà là ba nhân công đang dùng tay không bốc những trái me đã ngào đường sền sệt cho vào hộp nhựa.

Tại một cơ sở chuyên làm “mứt mãng cầu hạng hai” cung cấp cho các chợ thì quy trình làm còn kinh dị hơn. Trước cửa nhà là hai nồi lớn đang nấu mãng cầu xanh. Khi những quả mãng cầu này đã luộc mềm thì đổ vào một chiếc thau khổng lồ và được hai thanh niên cũng cởi trần trùng trục thi nhau giã như giã gạo bằng khúc gỗ lớn. Mặc cho mồ hôi nhễ nhại chảy ròng xuống cả thau mãng cầu, họ giã đến khi mãng cầu nhão thành bột rồi đổ sang một thau khác. Chiếc thau này đặt dưới đất và có hai đứa trẻ cũng mình trần thọc tay trần vào nhặt hạt. Nhặt hạt xong, loại bột mãng cầu non này được trộn chung với nước chua và đường để sên. Lò sên mứt vẫn là những bếp lửa được kê ngay trên hẻm.

Không nhộn nhịp như khu này nhưng mọi công đoạn làm mứt bí, mứt khoai lang tại một cơ sở ở quận 11 cũng mất vệ sinh không kém. Mùi hăng hắc chua chua của những thùng khoai và bí ngâm trong một thứ nước vàng vàng xộc vào mũi. Những tràng mứt được phơi vô tư dọc đường và mặc cho lũ ruồi bu đen…

Mứt được bày nấu, phơi trên hẻm chật chội và ẩm ướt.

Tại một số hộ làm mứt ở Hóc Môn, Bình Chánh... cũng chẳng khá hơn. Sau khi thành thành phẩm, phần lớn mứt chưa được đóng gói mà cho vào bao lớn hàng chục ký để chở về một số tiệm bán sỉ lẻ tại các chợ trong thành phố.

Tại tiệm bán mứt sỉ ở quận 6, những bao mứt táo, me, chà là, dừa… không tên được chất trong một không gian chật chội, đầy bụi và gián. Chị Ngọc vừa giậm chân đuổi lũ gián luẩn quẩn dưới chân vừa vọc tay vào bao mứt táo giới thiệu với một bà bạn hàng mua hàng về bán ở Đắk Lắk. Chị đon đả: “Chị mua những loại này về vô bao bán rất lời, về quê cũng dễ bán hơn, đảm bảo để đến sau tết vẫn không bị hư”.

Một chủ tiệm bán mứt ở khu chợ Kim Biên cho biết những loại mứt chùm ruột, me, mãng cầu ẩm ướt kia sẽ được bảo hành một năm. Nếu lỡ bán hàng ế thì đổi lại, chị đem xào lại và vẫn ngon như thường. Chị còn “bật mí” bí quyết mứt ngon và giữ được lâu nhờ những loại hóa chất tẩy trắng, làm giòn, dai, giữ không hư mốc. Và tại chợ Kim Biên, chúng tôi dễ dàng mua được những thứ hóa chất dạng bột trắng gọi là đường tẩy trắng với giá 14.000 đồng/kg.

Theo Tuổi Trẻ, từ giữa tháng 12, Sở Y tế đã yêu cầu các quận huyện tăng cường kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm đóng trên địa bàn mình. Bác sĩ Nguyễn Đức An, chánh thanh tra Sở Y tế, cho biết sẽ xử phạt thật nghiêm khắc những cơ sở vi phạm. Còn những đơn vị tái phạm sẽ công khai tên cơ sở trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Tuy nhiên, đến nay, khi mùa thị trường mua bán mứt tết đã khá sôi động và một lượng lớn mứt hằng ngày được tiêu thụ ở khắp nơi thì những cơ sở làm ăn kiểu “giậm mứt bằng chân” vẫn thản nhiên làm ăn mất vệ sinh.