'Tiếng thét' bán được?

Bọn cướp tranh Bảo tàng Munch đã tẩu thoát bằng chiếc Audi này.

Hai bức tranh quý giá của họa sĩ bậc thầy Edward Munch người Na Uy, trong đó có bức Tiếng thét nổi tiếng, đã bị ăn cướp một cách táo bạo hôm 22/8. Tuy nhiên, nhiều người đặt câu hỏi: liệu bọn cướp có bán lại được không?

Bức tranh Tiếng thét (trị giá khoảng 50 triệu euro) từng bị ăn trộm cách đây 10 năm nhưng lần này nó bị cướp giữa ban ngày. Vụ việc xảy ra tại Bảo tàng Munch ở Oslo, thủ đô Na Uy, lúc vừa mở cửa, khoảng 11 giờ sáng. Theo nhiều nhân chứng kể lại, bọn cướp mặc áo đen, bịt mặt (có người nói 2, có người nói 3 tên) dùng súng ngắn khống chế bảo vệ và khách tham quan, nhanh tay cướp hai bức tranh Tiếng thét và Thánh mẫu rồi chạy nhanh ra ngoài tẩu thoát trên một chiếc Audi A6 màu sẫm nổ máy chờ sẵn. Tất cả sự kiện này diễn ra không đầy 1 phút và mãi đến 15 phút sau cảnh sát mới tới hiện trường. Trong khi đó, ban chỉ huy cảnh sát chống tội phạm ra lệnh “huy động tất cả những lực lượng trên bộ và trên không” truy lùng bọn cướp nhưng đã quá trễ. Chiếc xe hơi và hai khung tranh được tìm thấy nhưng tranh thì đã biến mất cùng với những tên cướp.

Ngay sau khi vụ cướp tranh được thông báo, cuộc tranh cãi về hệ thống bảo vệ ở các nhà bảo tàng mỹ thuật bùng nổ gay gắt. Bộ trưởng Văn hóa Valgerd Svartad Haugland kêu trời: “Thiệt là kinh khủng và chướng tai gai mắt. Chúng ta đã không bảo vệ đến nơi đến chốn các kho báu văn hóa của chúng ta”. Nhiều người thắc mắc tại sao không học tập Bảo tàng Louvre ở Paris, nơi đặt bức tranh La Joconde đằng sau một tấm kính an toàn hay trang bị vũ khí cho bảo vệ?

Sune Nordgren, giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật quốc gia, bài bác các biện pháp an ninh vừa kể. Theo ông, làm như Bảo tàng Louvre người xem sẽ mất hứng còn bắt bảo vệ mang súng thì “khó coi quá”. Ông Nordgren trông chờ bọn cướp sẽ ra giá chuộc lại bức tranh như bọn trộm bức Tiếng thét lần đầu cách đây 10 năm từng đòi chuộc 1 triệu USD. Nhưng lần đó, bọn trộm trắng tay do cảnh sát thuộc đơn vị đồ cổ và mỹ nghệ của Scotland Yard (Anh) quá giỏi trong chuyện gài bẫy. Bức tranh được thu hồi trong một khách sạn ở Asgardstrand, cách Oslo 65 km. Bốn tên tình nghi bị bắt ngay sau đó. Còn lần này, bọn cướp sẽ làm gì với hai bức tranh đó, nhất là bức Tiếng thét lừng danh thiên hạ?

Theo Người Lao Động, có khá nhiều cách giải quyết cho bọn trộm cướp tranh quý ở Pháp, Nga và Italy là 3 nước có nhiều tranh quý nhất thế giới. Nếu lá bài đòi tiền chuộc thấy khó ăn, chúng sẽ tìm cách đưa ra nước ngoài lợi dụng những sơ hở của pháp luật để bán lại. Luật nước Bỉ, chẳng hạn, cho phép “rửa” một tác phẩm nghệ thuật ăn cắp ở nước ngoài. Chỉ cần cất giấu đồ ăn cắp quá 5 năm là có thể đem ra bán một cách hợp pháp. Nhiều người lầm tưởng rằng một bức tranh quý có giá trị hàng triệu USD trở lên bị ăn cắp sẽ rất khó bán nhưng không đúng như vậy. Thực tế cho thấy phần lớn những kiệt tác bị đánh cắp đều tái xuất trên thị trường. Một ví dụ cụ thể: phu nhân thủ tướng Italy, bà Berlusconi, đã từ chối trả lại một chiếc đồng hồ của Vua Louis XVI cho Pháp. Vật quý này đã bị đánh cắp tại lâu đài Bouges, gần Châteauroux, Pháp, cách đây mấy năm. Bà Berlusconi viện cớ đã bỏ ra một món tiền rất lớn để mua nó tại một cửa hàng đồ cổ Thụy Sỹ mà không hề biết đó là hàng ăn cắp.

Cũng có nhiều món hàng bán không trôi (thường chỉ bán được 1/10 giá trị) thì chúng được dùng làm vật trao đổi trong các vụ buôn lậu ma túy hay vũ khí lớn. Từ lâu các nhóm tội phạm có tổ chức như bọn buôn người, ma túy, vũ khí đã “đầu tư” mạnh vào mặt hàng hiếm này, được chuộng nhất là tranh của Picasso.