Trẻ em đang cần học cách sẻ chia

Xuất phát từ thực trạng đạo đức "xuống cấp" của một bộ phận không nhỏ trẻ hiện nay, không biết quan tâm, chia sẻ với người thân trong gia đình, bạn bè và những người khó khăn, thiệt thòi hơn mình, hội thảo "Học nhân ái, biết sẻ chia" được tổ chức nhằm tìm ra những đổi mới trong cách giáo dục trẻ.

Nêu lên thực trạng đạo đức và phát triển nhân cách trẻ em trong cuộc sống ngày nay, nhà sử học Dương Trung Quốc cho biết: "Trẻ thường sống khép kín, thiếu cởi mở, hoà đồng, ích kỷ, không quan tâm đến những người xung quanh, ỷ lại, lúc nào cũng muốn mình ở vị trí trung tâm, được thoả mãn mọi yêu cầu và luôn giải quyết vấn đề theo kiểu “mạnh được, yếu thua” dẫn tới tình trạng bạo lực học đường ngày càng gia tăng".

Nguyên nhân của tình trạng này được nhà sử học lý giải là do các gia đình ít con nên mọi quan tâm, chăm sóc đều dồn vào trẻ. Hơn nữa, do tâm lý bao bọc con của phụ huynh, cố gắng dành những điều kiện sống tốt nhất cho trẻ, đã vô tình tạo cho trẻ cuộc sống khép kín, thiếu giao tiếp cộng đồng. Trong khi đó, chương trình dạy và học môn giáo dục đạo đức công dân trong nhà trường vẫn còn hạn chế ở mức lý thuyết, thiếu tính thực nghiệm, thiếu những hoạt động thể chất phù hợp để các em có cơ hội tham gia và tự thực hành.

Ông Lê Tiến Thành, Vụ trưởng Vụ giáo dục tiểu học, dẫn lời câu nói của Bác Hồ: "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người. Phải giáo dục các cháu đạo đức, biết yêu nước, yêu đồng bào, yêu lao động, yêu kỷ luật... Điều này cũng khẳng định tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức công dân trong nhà trường như một nền tảng căn bản cho việc bồi dưỡng kiến thức, giúp hình thành nhân cách sống tốt đẹp cho các em, và là tiền đề cho sự phát triển toàn diện".

Một hạn chế hiện nay là nhà trường và gia đình chưa thực sự tạo ra cho các em cơ hội để thực hành sự sẻ chia, giúp đỡ, thể hiện lòng nhân ái của mình. Không có cơ hội để học thực nghiệm, trẻ trở nên thu mình và thiếu hiểu biết về những giá trị cuộc sống mang đậm tính nhân văn và truyền thống của người Việt Nam.

"Học nhân ái" chính là học bằng trải nghiệm thông qua các hoạt động giáo dục thể chất, vui chơi hàng ngày. Nhờ các hoạt động gần gũi này, các em có điều kiện thực hành những giá trị cuộc sống, hiện thực hóa những bài học lý thuyết thành những việc làm cụ thể. Từ đó, hình thành những giá trị đạo đức cần thiết.

Trong các hoạt động ngoại khóa, vui chơi, trẻ biết trải nghiệm lòng nhân ái. Phương pháp học trải nghiệm được xem là một cách hiệu quả trong việc hình thành lòng nhân ái, tính chia sẻ ở trẻ. Đóng vai trò không kém phần quan trọng trong quá trình giáo dục ấy là những bậc cha mẹ. Họ chính là tấm gương sáng cho trẻ học theo. Cha-mẹ là những người gợi mở, tạo điều kiện cho con mình trải nghiệm, tránh áp đặt.

Hội thảo do Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ GDĐT phối hợp với quĩ Unilever Việt Nam-nhãn hàng OMO thực hiện nhằm giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, phát triển toàn diện, đồng thời kêu gọi lời cam kết từ nhiều thành phần khác nhau trong xã hội để chung tay hiện thực hóa vấn đề này bằng các hoạt động cụ thể cho các em tham gia thực hành sự chia sẻ từ trong nhà trường đến gia đình và ngoài xã hội.

Bài và ảnh: Bình Minh