Nỗi niềm người dân sắp 'lên' Hà Nội

Người dân 4 xã Đông Xuân, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung của huyện Lương Sơn (Hòa Bình) đang khấp khởi ngày về Hà Nội. Niềm vui xen lẫn nỗi buồn hiện rõ trên từng khuôn mặt, từng câu chuyện họ kể với khách.
>>Thành phố thắp đèn dầu

Con đường đất lắm ổ gà, trời mưa lầy lội, trơn như đổ mỡ, trời nắng bụi vàng mặt người dẫn vào 4 xã heo hút như đi vào rừng sâu. Dân ở đây chủ yếu là dân tộc Mường sống rải rác trên các triền đồi. Tới đây, hỏi thăm bất cứ người dân tộc nào về cuộc sống của họ từ khi biết tin được về với thủ đô, họ đều thành thật trả lời. Có người vui vì sắp thành người Hà Nội, có người lại sợ....

"Đảng, Nhà nước quan tâm cho về Thủ đô, dân chúng tôi mừng lắm. Nhưng lo nhất là công ăn việc làm của con cái. Tới đây, đất ruộng qui hoạch hết, dân làng không biết sẽ sống ra sao", ông Nguyễn Văn Đọn, Chủ tịch hội người cao tuổi xã Yên Trung chia sẻ.

Từ bao đời nay, người dân nơi đây lớn lên và trưởng thành với đồng ruộng. Con cái họ sinh ra đã thành thạo việc cấy cày. Không thoát ly thì sẵn có ruộng nương nuôi sống họ khỏi bị đói. Học hết trung học, nhiều thanh niên dân tộc có điều kiện sẽ tiếp tục theo học nghề, còn lại, quay về với công việc đồng áng, rồi kết hôn, sinh con đẻ cái như một quy luật bao đời vẫn thế.

Từ khi nghe tin Đông Xuân sắp sáp nhập với Hà Nội, bà Chuyền (thôn Lập Thành) không khỏi lo lắng cho tương lai của con cái mình: "Làm Hà Nội rồi thì nghe cũng khó khăn đấy, lấy hết ruộng rồi thì sống bằng gì?".

6 người con bà Chuyền đã lập gia đình đều sống nhờ vào cây lúa, cây ngô. Cuộc sống khó khăn nhưng "đến vụ lại cấy, đến mùa lại thu hoạch". Tới đây, sẽ có nhiều nhà máy, xí nghiệp mọc lên trên vùng quê miền núi yên bình này hứa hẹn một tương lai mới cho cuộc sống người dân tộc. Tuy nhiên, "vào làm nhà máy, xí nghiệp thì phải có bằng cấp, con cái mình trình độ học vấn thấp thì làm làm sao được", bà Chuyền nói.

Việc làm cho thanh niên khi xã "lên" Hà Nội cũng là vấn đề trăn trở của chính quyền 4 xã. Ông Nguyễn Xuân Hòa, Phó chủ tịch xã Đông Xuân, bộc bạch: "Rồi đây, các xã sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn khi sáp nhập như vấn đề việc làm, tệ nạn xã hội, vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa Mường... Chúng tôi sẽ yêu cầu các doanh nghiệp đóng trên địa bàn cam kết ưu tiên sử dụng lao động là người địa phương".

Vấn đề bức xúc nhất hiện nay vẫn là điện, ông Hòa nói: "Điện thắp sáng vừa thiếu vừa yếu ảnh hưởng đến cuộc sống dân bản và thế hệ tương lai. Mong rằng tới đây, cơ sở hạ tầng điện, đường, trường, trạm sẽ được đầu tư để đời sống ở đây bớt khó khăn".

Không riêng gì người dân xã Đông Xuân phải thắp đèn dầu khi đêm xuống, các thôn của 3 xã khác cũng không có đủ điện dùng. Điện thắp sáng quá yếu khiến đa số người dân các xã nghèo phải thắp nến với đèn dầu quanh năm.

Ông Nguyễn Văn Hoan, công an viên thôn Lập Thành (Đông Xuân) tiết lộ: "Chúng tôi tự hào khi thôn này không có nghiện hút, mại dâm. An ninh trật tự trong xã rất đảm bảo".

"Sợ nhất là tệ nạn. Xã có 7 thôn nhưng chỉ duy nhất có một đối tượng nghiện từ trại về, mới đây vừa bị bắt lại. Chỉ sợ tệ nạn ở đâu mang về thôi chứ người dân ở đây lành lắm", ông Hòa tâm sự.

Có con trai trong độ tuổi trưởng thành, chị Hạnh băn khoăn: "Sau này vùng quê này trở nên sầm uất rồi chỉ lo con cái mình bị rủ rê, nghiện ngập. Chúng nó đang tuổi mới lớn hay tò mò và dễ bị lôi cuốn".

Người dân Mường sống kín đáo và có ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa, phong tục truyền thống. Họ không quen với cuộc sống hiện đại, ồn ào. Mấy năm gần đây, một số hộ trong xã giàu lên nhờ bán đất. Lối sống thành thị bắt đầu nhen nhóm trong giới trẻ.

"Thanh niên bây giờ ăn mặc thời trang lắm, tôi nhìn mà phát hoảng. Anh nào trong nhà cũng có điện thoại di động, suốt ngày gọi nhau í ới nhưng cuộc sống bây giờ đã đổi thay nhiều, lên thành phố rồi phải khác, không thể mãi lạc hậu với xã hội được", anh Kiều Văn Phú, công an thôn Đồng Bèn (Đông Xuân) giãi bày.

Trưởng ban văn hóa xã Đông Xuân, anh Đinh Công Vụ, nhiều năm nay là người tích cực trong việc gìn giữ văn hóa Mường khẳng định: "Truyền thống của dân tộc Mường không thể mai một. Người dân vẫn đánh cồng chiêng và mặc trang phục truyền thống trong ngày lễ hội kể cả khi chúng tôi đã về Hà Nội".

Với thế hệ người Mường gần đất xa trời như ông Đọn, niềm đau đáu trong họ là nỗi lo lắng cho tương lai con cháu sau này: "Hà Nội nhưng có cho ra đấy ở đâu mà lo. Hà Nội thì vẫn là đất Mường thôi mà".

Minh Phương