Chuyến xe mang AIDS về làng

Đã lâu rồi, xóm Đá Bạc, xã Liên Sơn, Lương Sơn (Hòa Bình) không có đám cưới. Trai, gái trong xóm đều không thể kết hôn với người ngoài chỉ vì họ là người của xóm "AIDS". Nhiều thanh niên trong xóm theo chân nhau lên chuyến xe vào Đà Nẵng đào vàng, không ngờ khi trở về, họ mang trong mình căn bệnh thế kỷ.

Dẫn phóng viên Ngôi Sao tới thăm gia đình bà Biên có hai người con trai mất vì mắc AIDS, ông Viên, trưởng xóm, không khỏi xót xa. Hai anh em ngoan ngoãn, chịu khó, thương bố mẹ, có đồng nào làm được đều đưa hết cho mẹ để lo cho gia đình. Chưa khi nào thấy họ nợ hàng quán hay to tiếng, đánh nhau với người khác. Người em còn là một cầu thủ bóng chuyền tài năng của xóm.

Thấy có người lạ, bà Biên dừng việc đảo đống thuốc phơi trên sân, bỏ chiếc nón rách, dáng vẻ tiều tụy, mời khách vào nhà. "Hai đứa nhà tôi qua đời khi còn rất trẻ, thằng anh mới 23 tuổi, còn cậu em vừa sang tuổi 20", hai mắt bà chỉ trực trào nước khi kể về hai cậu con trai xấu số của mình. Sinh được ba người con trai, những tưởng cuộc đời bà sẽ sống trong phúc đức đầy nhà nhưng rồi cuộc sống quá khó khăn buộc bà đồng ý cho con đi làm ăn xa.

Cái ngày được hưởng sự báo hiếu của con cái chưa kịp đến thì trong hai năm liên tiếp, vợ chồng bà phải đau đớn gửi hai người con dứt ruột đẻ ra về với đất. Từ khi hai anh chết, cậu em út đâm ra chán nản không đi học nữa. Hai ông bà trở thành lao động chính trong gia đình.

Người mẹ bất hạnh này chẳng hiểu tại sao con mình lại nhiễm căn bệnh thế kỷ, chỉ nghe hai cậu con kể lại rằng có vài lần ốm được chủ ở bãi đào vàng tiêm thuốc "chống ngã nước" cho chứ không hề chơi bời gì.

Xót con, ông bố đâm ra rượu chè suốt ngày. Về tới nhà, nhìn di ảnh của hai con, ông lại khóc rồi trách bà “tại bà mà con tôi chết”. “Giá mà hai thằng nhà tôi có được thuốc uống như những người có bệnh trong làng như bây giờ thì có lẽ nó chưa chết đâu. Ngày đó chưa có thuốc. Mới đầu chẳng biết là bệnh gì chỉ thấy nó ốm và ngày càng yếu dần”, người mẹ bất hạnh này vẫn ước trong vô vọng. Nhớ con mỗi lúc dọn mâm cơm, mỗi khi đi làm, bà chỉ biết nuốt nước mắt như muốn giấu đi nỗi tủi thân, đau đớn.

Nếu bà Biên còn được ông trời thương cho giữ lại một cậu con trai khỏe mạnh thì cả ba cậu con trai của bà Sa cùng xóm đều nhiễm HIV. Có lẽ nỗi đau quá lớn chẳng còn khiến bà khóc được nữa. Bà lặng lẽ, đôi mắt nhìn xa vô định, khi phóng viên Ngôi Sao trò chuyện cùng bà.

Người con cả bị bệnh có vợ đã ra ở riêng, còn lại anh ba, anh tư đều chưa lập gia đình. Tất cả bốn miệng ăn đều trông chờ vào mấy sào ruộng và thân già còm cõi. Tuy được uống thuốc đều đặn nhưng những người con của bà Sa rất yếu, hầu như không có khả năng lao động.

"Người dân ở đây thật thà, hiền lành lắm. Khi chưa có "cơn bão HIV" tràn về, cuộc sống nơi đây rất yên ả, tệ nạn xã hội hầu như không có. Vậy mà, chỉ từ sau chuyến xe đầu tiên đưa hơn hai chục người đi, Đá Bạc trở thành xóm có số người nhiễm HIV lớn nhất tỉnh Hòa Bình", ông Viên, trưởng xóm, nói trong đau xót.

Theo lý giải của ông Viên, việc nhiễm HIV hàng loạt ở nhóm người đi làm ăn xa này là do họ dùng chung bơm kim tiêm. Lúc mới vào làm ở bãi khai thác vàng ở Đà Nẵng, những người nông dân này được chủ tiêm cho một mũi để "chống ngã nước" hay "chống sốt rét". Tất cả chỉ dùng chung một chiếc xi-lanh, kể cả lúc họ ốm đau.

Hiện nay, ở xã Liên Sơn có 35 người nhiễm HIV, riêng xóm Đá Bạc đã có tới 26 người. Theo anh Hồ Quốc Thảo, cán bộ chuyên trách HIV của trạm xá, con số thực tế phải nhiều hơn thế.

"Cả xóm có 80 hộ với hơn 300 nhân khẩu nằm trải ra trên một sườn đồi. Trong số 40 người đi làm ăn xa mà xóm quản lý được thì có khoảng 30% trong số họ mang theo về căn bệnh thế kỷ", Phó chủ tịch xã Nguyễn Duy Túc cho biết. 

Năm 2004, khi trường hợp đầu tiên chính thức được phát hiện, cả làng vẫn chưa biết rõ AIDS là căn bệnh gì. Trước đó, cũng có một trường hợp thanh niên đi nhập ngũ bị trả về địa phương do xét nghiệm có HIV nhưng lúc đó không ai hay biết lắm. Sau ca phát hiện đầu tiên, xã quyết định gọi những người đi làm xa về để thử máu. Kết quả đều dương tính.

Ai cũng ngại tiếp xúc với người ở xóm Đá Bạc. Có dạo, ma chay, cưới xin hay mỗi khi xóm có bất cứ việc gì là người dân quanh đó chỉ dám đến đưa phong bì rồi về chứ không dám ngồi lại ăn uống. Thậm chí, không ai dám ra trạm xá khám bệnh nếu có người của xóm Đá Bạc đang nằm điều trị ở đó.

"Chính quyền xã cũng phải đau đầu về vấn đề này một thời gian. Sau đó nhờ công tác tuyên truyền, tích cực giảng giải cho dân hiểu rõ về căn bệnh, con đường lây lan và cách bảo vệ cho những người xung quanh, đến nay người dân cũng đã bớt kỳ thị, xa lánh những người có HIV", ông Túc chia sẻ.

Minh Phương