Bộ mặt thật của 'cò' chạy trường

Lâu nay, trong giới học sinh, sinh viên và cả một số phụ huynh vẫn nói với nhau đây đó có những đường dây "chạy" vào học tại trường này trường nọ (gọi tắt là chạy trường), nhưng thực hư thế nào thì không mấy ai biết rõ.

Mùa thi năm 2005, nghe đám học sinh lười học rỉ rả bàn tán về một đường dây "chạy" trường của K., trong vai trò một "cò", muốn hợp tác làm ăn, tôi gọi điện cho K. và được anh ta hẹn đến công ty ở Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân, Hà Nội. Tấm biển to tướng, choáng lộn với những dòng chữ đỏ au: Công ty Cổ phần Quốc tế Thương mại Du lịch và Xây dựng HH.

Ông giám đốc kiêm cò "chạy" trường này còn rất trẻ, sinh năm 1984. Trong lúc trò chuyện, anh ta luôn thể hiện sự sành điệu bằng cách rút điện thoại di động đời mới ra bấm nhí nhoách.

Cái sự "oách" của Giám đốc K. còn thể hiện ở việc, trong công ty, ngoài các nam nhân viên chuyên đi giao dịch, tìm "đối tác", luôn có 3 người đẹp, mà công việc chỉ là ngồi chơi xơi nước để "hút" khách.

Hỏi về chuyện làm ăn của công ty, K. cho biết, hoạt động chính mang lại thu nhập cho anh ta và các nhân viên là "chạy" được cả chục trường, từ sơ cấp, trung cấp đến đại học, từ trường địa phương đến trường trung ương, từ trường trong Nam đến trường ngoài Bắc.

K. còn cung cấp cả bản danh sách liệt kê đến mấy chục trường cùng với giá tiền ghi sẵn: Cao đẳng Sư phạm Phú Thọ 8,5 triệu, Trung cấp Nhạc họa trung ương 9,5 triệu, Trung cấp Y tế Đoàn Thị Điểm 16,5 triệu, Cao đẳng Y tế Hà Nội 9,5 triệu, Trung cấp Y tế Phú Thọ và Trung cấp Y tế Hải Phòng 14,5 triệu đồng...

Anh ta khẳng định chạy được tất cả những trường đại học ngành tại chức trên cả nước. Đặc biệt, Giám đốc K. còn khẳng định "chạy" được theo dạng cử tuyển vào các trường đại học. Nhờ K. chạy giúp một đứa em người dân tộc thiểu số quê ở mãi Sơn La, K. bảo dễ như trở bàn tay, K. hứa sẽ chạy được vào hệ cử tuyển ĐH Sư phạm Tây Bắc với giá 30 triệu.

Tôi giả bộ khen rẻ và hứa vài hôm sau sẽ cầm hồ sơ cùng 15 triệu đến đặt cọc. Thấy tôi có vẻ quá sốt sắng, tin tưởng, nghĩ rằng với "cá sộp" nên hai hôm sau K. điện cho tôi bảo rằng thời hạn nộp hồ sơ đã hết nên phải "dồi" thêm tiền mới "luồn" hồ sơ vào được. Cái giá mà K. đưa ra là 50 triệu chứ không phải 30 triệu như lúc đầu anh ta nói. Tôi chê đắt, bảo không "chạy" nữa. Hôm sau, K. lại điện thoại hạ giá còn 40 triệu đồng!

Vài ngày sau, tôi trở lại công ty để thu thập thêm chứng cứ thì không thấy cái biển "Công ty Cổ phần Quốc tế"... Gọi điện cho ba người đẹp mới biết công ty đã chuyển về ngôi nhà 4 tầng ở đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội. Hóa ra, công ty hoạt động được nửa tháng thì phát hiện ra ông chủ cho thuê nhà là... công an.

Tôi tìm đến địa chỉ mới, song chỉ thấy cánh cửa khóa im ỉm. Ngoài cửa nhà, mấy ông nông dân ngồi chầu chực thở vắn than dài vì đã đưa cả chục triệu đồng cho K., nhưng xôi hỏng bỏng không. Một vài nhân viên cũng sôi máu đi tìm giám đốc để đòi lại số tiền góp cổ phần vào công ty. Khổ nỗi, ông giám đốc đã dùng số tiền ấy để "quan hệ làm ăn", chơi bời trác táng, hết sạch, việc "chạy" trường không lo được, nên đã trốn biệt tích.

Bố K. đã phải bay gấp từ trong Nam ra để trả tiền cho những người bị K. lừa, kịp thời cứu cậu quý tử thoát khỏi tội lừa đảo chiếm đoạt tiền của người khác.

Nấp dưới danh nghĩa Tổng công ty

Lại nghe Tổng công ty Cổ phần Quốc tế Thương mại Du lịch và Xây dựng HH cũng làm nghề "chạy" trường, tôi tìm đến trụ sở Tổng công ty tại phố Phương Mai, Hà Nội, tìm gặp Tổng giám đốc NHT.

Ông Tổng giám đốc còn rất trẻ, sinh năm 1980, hiện trú ở Sài Đồng, Gia Lâm, Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp Khoa Quốc tế, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, T. không xin được việc làm nên quyết định mở công ty để... "kinh doanh".

Tuy vậy, việc kinh doanh chỉ là cái vỏ bọc, còn việc chính đem lại nguồn lợi lớn cho tổng công ty này là... "chạy" trường. Theo các nhân viên thì Tổng giám đốc NHT kiếm mỗi năm bạc tỷ nhờ công việc "chạy" trường.

NHT là đầu mối của vài chục đường dây "chạy" trường ở Hà Nội và một số tỉnh lẻ. Riêng ở Hà Nội, tôi đã thâm nhập chi nhánh của công ty ở phố Lương Thế Vinh, Vũ Trọng Phụng, đường Giải Phóng, đường Láng và một công ty nữa rất lớn do NHT trực tiếp quản lý ở Sài Đồng, Gia Lâm. T. đang có ý định chuyển trụ sở Tổng công ty về chi nhánh ở Sài Đồng vì đây là tòa nhà lớn T. mới xây.

Dưới trướng của T. có rất nhiều "cò" chạy trường. Nhiệm vụ của đám "cò" là lân la làm quen với những bậc phụ huynh giàu có nhưng con học kém, lại muốn được học hành trong các trường có tiếng. Và nhiệm vụ hết sức khó khăn nữa là liên hệ giao dịch với một số cán bộ giáo viên, ở các trường đại học, cao đẳng, trung cấp để tìm "chỉ tiêu".

Theo T., anh ta có thể "chạy" được cả vài chục trường, trong đó chủ yếu là các trường cao đẳng, trung cấp, đại học tại chức và các loại đại học đào tạo từ xa. T. khẳng định anh ta "chạy" được cho tất cả những người muốn học tại chức với giá chừng 5 đến 8 triệu một suất.

Ngành tại chức ĐH Kinh tế Quốc dân T. đã "chạy" từ nhiều năm nay và làm ăn rất chắc, do vậy 100% người nếu qua đường dây của anh ta đều được vào học. Tổng chi phí để thi đỗ là 6 triệu đồng. Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên chỉ với giá trên 10 triệu.

Theo T., muốn vào học ở Cao đẳng Bách Khoa chỉ cần trả giá mềm, từ 8 đến 10 triệu một suất tùy từng khoa, từng ngành. Anh ta bảo, từ mấy năm nay, tổng công ty của gã đã "chạy" được cả trăm trường hợp vào Cao đẳng Bách Khoa.

Thời gian gần đây, Cao đẳng Bách khoa và một số trường tại chức tuyển sinh đào tạo theo kiểu liên kết với các cơ quan nên việc "chạy" trường lại càng chắc chắn hơn. Công ty của T. sẽ "biến" thí sinh thành người của cơ quan nhà nước đi ôn thi và thi cử như bình thường.

Tất nhiên, những thí sinh của T. sẽ được biết đề trước khi thi một ngày. Khi thi thí sinh chỉ việc chép lại đáp án là đỗ. Kể cả một số trường tại chức T. cũng biết trước đề thi và lời giải. Tất nhiên, để "thí sinh" có thể thi đỗ, T. phải "nộp tiền" với cơ quan liên kết đào tạo và nhân viên của cơ sở đào tạo. Việc "chạy trường" theo một quy trình khép kín, chặt chẽ như vậy nên cơ quan pháp luật không thể phát hiện được.

Ở Hà Nội hiện có một số công ty, trung tâm trưng biển hoạt động trên nhiều lĩnh vực khác nhau, song đó chỉ là tấm bình phong che chắn cho cái trò phạm pháp "chạy" trường. Một lần tôi tới Công ty Cổ phần GD ở phố Lương Thế Vinh, quận Thanh Xuân không gặp Giám đốc BTC, đã được trợ lý giám đốc PC tiếp. Xin trích cuộc trao đổi đã được ghi âm giữa tác giả và trợ lý PC của Công ty Cổ phần GD:

- Công ty có thể lo vào trường đại học chính quy nào không?

- Trường nào bọn em cũng lo được.

- Giá bao nhiêu?

- 90 đến 120 triệu.

- Là những trường gì vậy?

- Đại học Bách khoa, Kinh tế Quốc dân, Đại học Thương mại, Ngoại thương. Kể cả Đại học Sư phạm và Đại học Quốc gia cũng chạy được. Mỗi trường có một giá, nhưng đều cỡ trên dưới 100 triệu.

- Nhưng các cậu chạy kiểu gì?

- Anh nên hiểu rằng lãnh đạo, giáo viên chủ chốt trong các trường đều có một hoặc hai suất cho con em, nhưng họ không có nhu cầu nên mình tìm cách mua lại. Anh cứ cho số điện thoại, khi nào có suất em sẽ điện cho.

- Có chắc chắn không? Bỏ ra cả đống tiền nên lo lắm.

- Anh yên tâm đi, bọn em sẵn sàng chơi thưởng phạt với anh. Nếu không lo được cho anh, ngoài việc hoàn lại số tiền anh nộp, bọn em sẽ chịu phạt thêm 5 triệu nữa. Còn nếu bọn em làm được, anh có thể thưởng một vài triệu, đấy là tùy tâm. Bọn em là công ty, làm ăn đều phải có hợp đồng, con dấu. Làm không được lại quịt tiền, anh kiện bọn em đi tù như chơi ấy chứ.

Không biết cái công ty cổ phần này có "chạy" được vào đại học không, nhưng nghe ra cung cách làm ăn của họ thì đã tạo ra sự tin tưởng lớn cho "khách hàng".

Sự kỳ công trong tiếp xúc để gây dựng lòng tin đã giúp tôi thâm nhập vào cả đường dây của người đàn bà tên H. ở Công ty Dịch vụ Thương mại TS, trên đường Láng Hạ, rồi Công ty HT ở phố Vũ Ngọc Phan, kinh doanh đủ các ngành nghề như thiết kế các tua du lịch, cho thuê ôtô tự lái, xây dựng... nhưng hoạt động ngầm lại là "chạy" trường, một "nghề đặc biệt" mang lại siêu lợi nhuận.

Công ty này đưa ra danh sách rất nhiều trường có thể "chạy" được để mời chào với giá cả cố định, không mặc cả, kiểu như người ta dán giá hàng hóa trong các siêu thị. Thậm chí, cả ông thầy giáo dạy Trường cao đẳng Sư phạm Hà Nội đã về hưu tên là T. mà tôi tiếp xúc trực tiếp cũng trở thành một "cò chạy trường" làm việc cho công ty Cổ phần Thương mại NP, ở đường Nguyễn Trãi.

Ông thầy này khẳng định có thể "chạy" được rất nhiều trường, và có lẽ rất nhiều người đã đặt niềm tin vào ông, vì dù sao ông cũng từng là một giáo viên, chắc không thể có chuyện làm bậy, lừa đảo. Tuy nhiên, Giám đốc P. của công ty này lại là một người làm bậy và liều lĩnh hết mức khi chị ta khẳng định sẽ kiếm cho tôi một tấm bằng đại học có con dấu thật 100% với giá chỉ 6 triệu đồng.

Với cái giá này chắc một số người không học, có tiền đều có thể trở thành cử nhân, kỹ sư! Chị ta còn khẳng định: "Dù công an cũng khó thể biết được con dấu đóng trong tấm bằng là thật hay giả. Chỉ có kiểm tra hồ sơ gốc, bảng điểm lưu trong trường mới có thể phát hiện ra tấm bằng ấy là giả, tuy nhiên, có ông lãnh đạo nào rỗi hơi hỏi đến hồ sơ gốc của người làm thuê đâu, chị bán bằng giả ầm ầm chưa thấy ai dùng mà bị phát hiện cả".

Việc những công ty trên hoạt động phạm pháp từ nhiều năm nay mà không bị phát hiện là bởi vì họ làm việc khá sòng phẳng. Nếu lo không xong việc, công ty sẵn sàng hoàn trả lại tiền, thậm chí còn đền bù thêm cho khách hàng.

Hơn nữa, nếu khách hàng có mất tiền cũng không muốn kiện cáo làm gì, bởi ngại mất danh dự. Và tất nhiên họ "chạy" trường thành công là do một bộ phận cán bộ, giáo viên một số trường đại học, cao đẳng thoái hóa, biến chất, tiếp tay cho họ.

Thượng tá Hoàng Hữu Huấn, Đội trưởng Đội giáo dục, Phòng An ninh Văn hóa - Tư tưởng PA25, Công an Hà Nội, cho biết: "Có lẽ mùa thi 2006, hiện tượng "chạy" trường bằng cách câu kết với một số cán bộ, giáo viên trong một số trường, sẽ tiếp diễn với nhiều thủ đoạn tinh vi. PA25 đã nhận được một số đơn thư, dư luận phản ánh những đường dây "chạy" vào các trường đại học, song phần lớn đơn thư là nặc danh, nội dung chưa thật rõ ràng. Cán bộ, chiến sĩ của PA25 đã tiến hành các biện pháp xác minh song chưa đạt được kết quả như mong muốn".

Theo Thượng tá Hoàng Hữu Huấn, hoạt động "chạy" trường kiểu liên kết đào tạo là một hành vi rất khó phát hiện và khó xử lý. Nếu những người tổ chức ra đề thi và giáo viên cầm tiền của các đường dây rồi tiết lộ đề thi qua các buổi dạy ôn thì càng không thể phát hiện được vì rất khó tìm ra chứng cứ.

Hoạt động "chạy" trường đang diễn biến hết sức tinh vi, phức tạp. Nguồn lợi lớn đổ vào túi những cò mồi, khiến chúng giàu lên nhanh chóng, còn đất nước thì phải gánh chịu hậu quả, đón nhận sử dụng những cử nhân, kỹ sư kém chất lượng. Các ngành chức năng và các trường đại học, cao đẳng... cần phối hợp đề ra những biện pháp cụ thể, thiết thực ngăn chặn có hiệu quả hiện tượng "chạy" trường, phát hiện xử lý nghiêm bọn cò mồi và những cán bộ, giáo viên thoái hóa, biến chất tiếp tay cho chúng.

(Theo An Ninh Thế Giới)