Thủ khoa cũng thất nghiệp

Các thủ khoa trong lễ tuyên dương ở Văn Miếu.

Ra trường đã gần hai năm, vậy mà Nguyễn Thu Thủy, đảng viên, thủ khoa khoa Báo chí của trường Phân viện Báo chí và Tuyên truyền vẫn chẳng kiếm được một việc làm ổn định. Cô đã cộng tác với nhiều tờ báo nhưng chẳng có nơi nào nhận cô vào làm việc cho dù cô được đánh giá khá tốt.

Ở thành thị không được Thủy lên tỉnh Sơn La, cộng tác với báo Sơn La.

Còn với Hoàng Thanh Mai, thủ khoa Đại học Văn hóa năm 2004, cũng chưa biết “đi đâu về đâu” bởi ngành cô theo học là ngành Bảo tàng, rất hiếm việc. Mai tâm sự: “Hôm ra Văn Miếu dự lễ trao giải cho các thủ khoa, nghe các cô, các chú có trách nhiệm hứa sẽ tìm cho các thủ khoa những nơi công tác phù hợp cũng mừng. Nhưng chờ mãi cũng chả thấy thông tin gì”.

Đặng Thị Quế Mai, thủ khoa khoa Công nghệ sinh học Đại học Mở năm nay đang chuẩn bị đi học cao học. Cô cho hay ở các viện nghiên cứu thì tấm bằng cử nhân chưa đủ để vào làm việc nên cô quyết định kiếm tấm bằng thạc sĩ.

Còn Ngọc Hương, sinh viên khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa tốt nghiệp thủ khoa nhưng cô cũng đang định đi theo ngành khác. Hương cho hay hiện có quá nhiều giáo viên dạy văn tại các trường học, cô đã nộp đơn vài nơi đến nay vẫn chờ và cô cũng không hy vọng.

Đi học tiếp - đó là hướng đi hầu như các thủ khoa đều chọn sau khi tốt nghiệp. Không tìm được hoặc chưa tìm được chỗ làm phù hợp thì đi học tiếp. Cũng có thủ khoa không biết “đi đâu về đâu”, nên cứ đi học cao học sau đó tính tiếp. Tuy nhiên không phải ai cũng có cơ hội hoặc điều kiện để đi học tiếp. Không đi học tiếp thì khả năng xin được việc thấp hơn mà đi học là cả vấn đề với những người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn.

Chính vì thế các thủ khoa đều cố gắng tìm học bổng và học bổng du học thì càng tốt. Khi được học bổng và sau khi tốt nghiệp những công ty nước ngoài thường mời ở lại làm việc. Dĩ nhiên họ khó lòng từ chối khi có việc làm lại thu nhập ổn định, trong khi về nước chưa chắc gì đã tìm được việc làm. Như vậy, lại diễn ra câu chuyện đã nói nhiều lần: “Chảy máu chất xám”. Nguyên nhân có phải do cơ chế?

Trong khi các thủ khoa vẫn long đong trên con đường tìm việc thì vẫn có những nơi phải “mày mò” đi tìm họ. Đã thế lại không biết tìm ở đâu. Đại học Thương mại đã phải hỏi qua Hội sinh viên thành phố Hà Nội mới tìm được địa chỉ của Thanh Mai để mời cô về công tác tại khoa Du lịch của trường.

Còn ở Trung tâm Dịch vụ và Phát triển Nông thôn, ông Đặng Quang, giám đốc Trung tâm cho biết: “Trung tâm rất mong muốn tìm được một người tốt nghiệp ngành xã hội, được khoa Xã hội học thì càng tốt mà mãi không được, vì những người đến đây hầu như đều không theo học ngành xã hội, mà nếu có thì trình độ cũng không cao”. Chắc ông phải tiếc “hùi hụi” nếu biết thủ khoa Khoa xã hội học trường Khoa học xã hội và nhân văn đã vào làm cho một công ty thương mại dịch vụ, chả liên quan gì đến ngành xã hội học.

Tuy nhiên, ông Quang chỉ mong được người có trình độ khá, chứ “thủ khoa” ông không dám “với” bởi nghĩ rằng đã là “thủ khoa” thì chắc không muốn về làm cho một Trung tâm tư nhân, mặc dù chế độ lương bổng cũng như điều kiện học tập để nâng cao chuyên môn ở chỗ ông khá tốt.

Trên các phương tiện thông tin đại chúng vẫn thường xuyên có mục “Việc tìm người”, những hội chợ việc làm vẫn có nhiều các công ty lớn nhỏ tham gia, không biết tại những hội chợ như vậy có thủ khoa nào tới?

Trong Hội chợ Việc làm 2004 ở Triển lãm Giảng Võ vừa qua, giám đốc của một doanh nghiệp tên tuổi đã phát biểu với báo chí rằng họ tham gia vào hội chợ với hy vọng tìm được người có trình độ, nhưng không tìm được và không chỉ có doanh nghiệp của họ mà rất nhiều nơi khác cũng như vậy.

Theo Hà Nội Mới, phải chăng các “thủ khoa” của chúng ta quá “kén chọn” nơi làm việc hay các doanh nghiệp chỉ nói vậy cho oai? Nhưng dù thế nào chăng nữa thì chuyện sinh viên đỗ thủ khoa còn khó kiếm việc làm vẫn là một thực tế.