Theo vết chúa sơn lâm

Các thông tin mới nhất mà Chi cục Kiểm lâm Thừa Thiên Huế thu nhận được qua các khảo sát gần đây cho thấy rằng loài hổ đang có cơ hội phát triển tại khu vực rừng Phong Điền, nhất là xung quanh vùng rừng thuộc động Tam Dần (động Ba Con Cọp, một cái tên có từ thời xa xưa ghi nhận sự có mặt của hổ tại khu vực này).

Sau khi cơ quan kiểm lâm giải thoát con hổ con Lâm Nhi bị mắc bẫy thợ săn ở vùng Chín Chàng (gần động Tam Dần) vào năm 1998, người ta mới đặc biệt chú ý đến rừng Phong Điền (tây bắc Thừa Thiên - Huế), như là vùng rừng duy nhất thường xuất hiện loài hổ.

Chỉ trong tháng 3 năm ngoái, hổ đã nhiều lần xuất hiện tại khe Rọt và khe Mạ, ăn thịt hai con trâu của gia đình anh Nguyễn Văn Muốt và Nguyễn Văn Mua (người dân tộc Katu) ở bản Khe Trăng, xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền.

Phát hiện những dấu chân hổ bên bờ suối.

Sau đó 1 tháng, tại Khe Thai, anh Nguyễn Văn Bông (người dân tộc Vân Kiều) ở bản Hạ Long cùng xã lại tái mặt khi bắt gặp một con hổ nặng hơn 100kg đang uống nước dưới khe lúc anh vào rừng lấy mật ong.

Thông tin mới nhất về loài thú này tại Phong Điền được anh Nguyễn Văn Ngân (người dân tộc Pahy) ghi nhận vào ngày 6/3 khi anh đã nhìn thấy một con hổ nặng khoảng 60kg tại tiểu khu 37, vùng lõi khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền.

Theo các cán bộ bảo tồn Chi cục Kiểm lâm Thừa Thiên Huế, gần đây một số thông tin về hổ xuất hiện tại các huyện A Lưới và Nam Đông, cách Phong Điền khoảng vài chục km, cũng đã được xác định.

Tuy nhiên, họ vẫn chưa thể khẳng định những cá thể hổ ở 2 nơi này có phải ở Phong Điền di chuyển sang hay không? Theo các nhà chuyên môn, vùng sống của hổ rất rộng, bán kính di chuyển tìm thức ăn của loài này có khi đến gần 100km.

Căn cứ các thông tin thu thập được từ người dân, một cuộc khảo sát hiện trường kéo dài gần 1 tháng để xác định vùng phân bố của loài hổ trên đã được thực hiện bởi nhóm cán bộ bảo tồn Chi cục Kiểm lâm Huế vào tháng tám vừa qua.

Những tuyến khảo sát đã được các thành viên thảo luận trước khi xuất phát thoạt nghe thật quá đơn giản nhưng trên thực tế thì họ đã phải vượt qua không biết bao nhiêu thác ghềnh cùng những mỏm đá lởm chởm, những trảng lau lách cứa vào da thịt nghe sắc lịm, những bầy sên đói máu lâu ngày cứ chực chờ trong suốt cuộc hành trình.

Kỹ sư trẻ Hòa Anh tâm sự với PV Tuổi Trẻ trong một giây phút giải lao ngắn bên suối: một khi có niềm say mê thì tất cả chỉ là chuyện nhỏ. Cứ như thế, ngày vừa đi vừa khảo sát, đến bữa chỉ qua loa vài miếng mì tôm, đêm đến chia từng tốp khảo sát các điểm xung quanh lán chẳng khác gì lính trinh sát điều nghiên trước trận đánh.

Bữa cơm tối xem như bữa chính nhưng chỉ có rau rừng nấu với thịt hộp và ít con cá bắt dưới khe. Giấc ngủ đến với họ có khi gần nửa đêm sau khi đã thảo luận và phân tích các dữ liệu thu thập được trong ngày rồi vạch tuyến điều tra tiếp theo.

Tuần đầu tiên khảo sát tại Phong Điền, cả nhóm gặp một xác người còn tươi bên bờ suối nên phải để lại một người luồn rừng trở về báo với chính quyền. Sau này mới biết đó là một người đi tìm phế liệu chiến tranh trong rừng bị đột quỵ mà chết. Sang tuần thứ hai, dấu vết hổ và con mồi ngày càng phong phú hơn rất nhiều.

Tại khu vực khe L. trong một lèn đá, xác một con mang còn tươi nhưng đã bị Ông Ba Mươi ăn mất phần thịt và dấu chân cũng như dấu mông của ông này còn in rõ trên nền đất ướt. Cả nhóm tiếp tục chia từng tốp 2 người tản ra xung quanh.

Tại động T., mọi người hết sức hồi hộp vì dấu vết mỗi ngày mỗi rõ hơn. Trên gương mặt họ không lộ bất cứ nỗi hoảng sợ nào.

Đến đoạn rẽ vào khe Q. thì hoàn toàn mất dấu vì nền đất ở đó đã khô nên rất khó nhận rõ dấu chân. Nỗi buồn hiện ra trên gương mặt mỗi người.

Cả nhóm tiếp tục dùng GPS, một thiết bị đo toạ độ, để xác định vị trí dấu chân, số còn lại chuẩn bị bữa mì tôm xế chiều. Hóa ra, mọi người đã đi được một đoạn đường rất xa, từ sáng đến tận 3 giờ chiều.

Bữa ăn muộn bằng mì tôm và cơm vắt sau một ngày lần theo dấu chân hổ rất vất vả nhưng có lẽ đó là bữa ăn ngon miệng và vui vẻ nhất. Hồng, một kỹ sư trẻ nói: Nhận thấy dấu vết của một loài thú quý hiếm như hổ tại hiện trường là một niềm vui không tả được của những người làm công tác bảo tồn thiên nhiên vì ít ra công việc nghiên cứu của chúng tôi cũng đã được đền đáp.

Tổng kết sau chuyến đi, đoàn khảo sát đã khẳng định riêng tại khu Bảo tồn thiên nhiên Phong Điền tồn tại ít nhất từ 3-4 cá thể hổ, trong đó qua phân tích các dữ liệu thu thập được cũng khẳng định cơ cấu đực-cái và tỷ lệ con non, con trưởng thành có thể đảm bảo cho loài này phát triển ổn định trong tương lai nếu tiếp tục có các biện pháp bảo vệ chúng hữu hiệu.

Ông Hoàng Ngọc Khanh, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm Lâm, nói: "Giải pháp để bảo tồn loài này tại Phong Điền là phải xây dựng một kế hoạch giám sát loài hổ và các con mồi của chúng thật cụ thể, đặc biệt sẽ cùng với sự trợ giúp kỹ thuật từ WWF (World Wild Foundation)Việt Nam thời gian tới sẽ thiết lập một hệ thống web-camera nhằm theo dõi quá trình hoạt động của loài này và giám sát khả năng di chuyển của chúng để có các biện pháp bảo vệ thú và người".