Vạn phú Trung Hoa 

Nếu quay ngược về 20 năm trước, "vạn phú" (nghĩa là những người có thu nhập hàng chục nghìn nhân dân tệ/năm) từng là niềm ngưỡng mộ của mọi người, thì ngày nay, "vạn phú" gần như đã trở thành danh từ chỉ người có thu nhập thấp. Cuộc sống của họ có đủ hạnh phúc và khá nhiều gò bó.

Người có thu nhập 100.000 nhân dân tệ (NDT)/năm đã trở thành lực lượng đóng góp nòng cốt cho nhà nước về thuế thu nhập, còn người có thu nhập khoảng một triệu NDT mỗi năm chính là các lãnh đạo của các cơ sở kinh tế làm ăn có lãi hoặc những người được hưởng lợi từ lời lãi trong kinh doanh.

Họ, sau khi tốt nghiệp đại học, công tác tại những thành phố nhỏ hoặc vừa, không lấy gì làm phát triển của Đại lục, lương tháng khoảng 800 NDT, công việc thoải mái nhẹ nhàng, nhịp điệu cuộc sống hơi chậm.

Đúng 8h sáng, họ có mặt tại cơ quan, cầm theo bánh bao, quẩy. Rót chén trà nóng rồi vừa ăn sáng vừa xem báo. Khoảng nửa tiếng đồng hồ sau bắt đầu làm việc. Cơm trưa diễn ra ở bếp tập thể của đơn vị, khoảng 4 NDT/suất. Bên bàn ăn, các đồng nghiệp "buôn chuyện" với nhau, thỉnh thoảng cũng cằn nhằn về cơ quan hay công việc, song cũng chỉ dừng ở đấy, không đủ để họ quyết tâm chuyển công tác.

Buổi chiều, thể nào cũng có đồng nghiệp về sớm, để đón con ở nhà trẻ hoặc trường học. Trong thời gian làm việc, thường có khách đến tìm vì những việc riêng. Thông thường, mọi người đều thích khoe về khả năng và các mối quan hệ xã hội riêng rộng rãi của mình. Trong cơ quan có các cuộc họp dạng phổ biến nghị quyết, chỉ thị nhưng mọi người thường là không có hứng thú, ngoại trừ liên quan đến bổ nhiệm miễn nhiệm, thi đua, cải cách tiền lương. Muốn được cất nhắc đòi hỏi phải có mối quan hệ tốt đẹp với mọi người cũng như các điều kiện khác (như bằng cấp, diện mạo chính trị ...).

Họ ít khi đi công tác. Việc công tác đến các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải trở thành một cơ hội mà mọi người ra sức phấn đấu, song về cơ bản vẫn phải xếp hàng và so sánh "tư chất" và "tuổi tác". Trong số họ, rất nhiều người đến nay vẫn chưa từng đi máy bay. Lương và các khoản phúc lợi xã hội được lĩnh vào đầu tháng, mọi người đều đóng tiền tích lũy để đợi đơn vị bố trí nhà ở. Ngoài khoản lương không nhiều ra, những dịp đặc biệt làm mọi người có những mong đợi khác nhau: hỗ trợ tiền sưởi - tiền mát vào mùa đông - mùa hạ, tiền thưởng - quà thưởng mỗi dịp lễ tết, tiền thưởng cuối năm. Chế độ Nhà nước cấp nhà ở đã bị bãi bỏ, song đơn vị vẫn chủ trương cùng nhau làm nhà ở. Gần 90% công nhân viên ở nhà do cơ quan phân cho, 10% khác ở nhà tập thể. Nghỉ phép năm 10 ngày, lập gia đình muộn được nghỉ 30 ngày, nghỉ đẻ 5 tháng, mổ đẻ nghỉ 5 tháng rưỡi.

Họ mặc comple loại vài trăm NDT, áo khoảng vài chục NDT một chiếc. Cũng với thu nhập như thế, vợ hoặc người yêu của họ có thể mặc áo lót giá vài chục NDT. Chợ bán buôn, siêu thị tự chọn, quầy tạp hóa là những nơi họ thường xuyên lui tới. Bình thường họ không mua hàng hiệu, nhưng cũng hay lượn lờ qua những cửa hàng bán hàng hiệu để ngắm nghía. Phần lớn họ đều sắm điện thoại di động, chi phí điện thoại cố giữ ở mức dưới 100 NDT mỗi tháng, vẫn giữ máy nhắn tin đã sử dụng lâu năm, khi gọi đường dài, họ dùng thẻ IP (gọi từ điện thoại qua mạng máy tính sang điện thoại khác). Họ ít hút thuốc lá, hoặc hút loại dăm ba NDT mỗi gói, khi cần thiết mới mua bao "Hồng Tháp Sơn" (giá khoảng 10 NDT/bao).

Họ dùng xe đạp đi làm, đi chơi hay thăm viếng xã giao, ngoài ra họ đi xe công cộng, rất ít khi gọi taxi. Bạn bè trong cùng một thành phố thi thoảng tụ tập với nhau, thay phiên nhau mời mọi người chứ không có chế độ AA (mọi người đều trả tiền).

Ai có chuyện vui, là lý do để mọi người yêu cầu được mời đánh chén một bữa. Khoảng 100 NDT đã có thể ăn ra ăn, uống ra uống. Đồng nghiệp làm đám cưới, mừng 60 NDT, bạn bè đám cưới mừng 100-200 NDT. Đồng nghiệp, bạn bè lập gia đình không quá 2 năm, lần lượt sinh con đẻ cái, không đủ tiền mua tã dùng một lần, nên tuyệt đại đa số đàn ông giặt tã lót cho con.

Họ mua sách, xuất phát từ sở thích, nhưng hầu như không có thói quen thường xuyên đặt loại báo hay tạp chí cố định nào. "Cuộc sống ban đêm" của họ chỉ là dạo phố, xem phim, xem vô tuyến truyền hình, hoặc ngồi trong nhà. Thông thường họ đi ngủ đúng giờ, trừ những lúc đánh bài, chơi mạt chược. Sau vài năm, phần đông tiết kiệm được khoảng hơn 10 nghìn NDT, một số người bắt đầu chơi cổ phiếu nếu có kế hoạch lập gia đình, hay mua nhà. Bố mẹ chính là nhà tài trợ lớn nhất.

Theo Thanh Niên, đây là một dạng cuộc sống "thấm đượm tình người", họ có sức khỏe tốt, không lo lắng về ăn ở, quan hệ đồng nghiệp thân thiện, gia đình hòa thuận, mọi việc đều theo các trật tự cố định. Phần lớn họ cảm thấy quen với cuộc sống này, thậm chí là tận hưởng cuộc sống, tìm thấy niềm hạnh phúc. Một số khảo sát cho thấy những người có thu nhập từ 500 đến 1.500 NDT/tháng thuộc nhóm người có cảm giác hạnh phúc nhiều nhất ở Trung Quốc hiện nay. Thỉnh thoảng, họ cũng thấy buồn chán, mơ ước về cuộc sống đô thị lớn hay một cuộc sống khác. Muốn thay đổi, nhưng lại lo lắng cái giá phải trả có thể quá lớn, và thấy thiếu những năng lực cần thiết.