'Xẻ thịt' công sở

Nhà hàng Lan Chín trong khuôn viên Bảo tàng Cách mạng VIệt Nam.

Cũng như nhiều nơi khác, tại Hà Nội, trong khi nhiều cơ quan nhà nước thiếu trụ sở làm việc phải thuê theo giá thị trường thì có một số cơ quan nhà nước khác lại thừa trụ sở, khuôn viên và đem cho thuê.

Đã nhiều năm nay nhà hàng Bò Tùng Xẻo hiện diện trong khuôn viên của Trung tâm Chiếu phim quốc gia. Nhà hàng này có một cơ ngơi khá kiên cố: tường gạch, mái tôn - khung sắt, đường điện nước, công trình vệ sinh đầy đủ. Nếu tính thêm bãi để xe cho nhà hàng thì diện tích thuê của Bò Tùng Xẻo phải chiếm gần một nửa Trung tâm Chiếu phim quốc gia... Chẳng ai biết Bò Tùng Xẻo phải trả bao nhiêu tiền để được quyền sử dụng mảnh đất. Ngay như tay quản lý nhân viên khi được hỏi cũng lắc đầu: “Giá thuê nhà hàng này thì có trời mới biết được...”.

Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội nằm ở số 43B Hai Bà Trưng cũng không thể “nhắm mắt làm ngơ” trước lợi thế có mặt tiền của mình. Cơ quan này bung ngay mặt tiền trụ sở để làm bốn gian hàng cho tư nhân thuê. Một chủ hàng điện lạnh tại đây cho biết họ đã thuê từ sáu năm nay, với giá 6 triệu đồng/tháng cho 20m2.

Theo Tuổi Trẻ, hiện trạng khuôn viên công sở bị đem cho thuê và gây phản cảm nhất phải kể đến Bảo tàng Cách mạng VN, 216 Trần Quang Khải. Nằm trong khuôn viên, bên cạnh không khí trang trọng, uy nghi của bảo tàng là biển hiệu to tướng của nhà hàng Lan Chín ghi hàng chữ “chuyên bán bia chất lượng cao - các món ăn dân tộc - nhận đặt tiệc liên hoan - hội nghị”.

Khu vực mặt tiền Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội cho thuê.

Nhà hàng này đã thuê trọn dải khuôn viên chiếm gần 1/3 mặt tiền bảo tàng. Tòa nhà kiến trúc Pháp vốn hài hòa và tráng lệ bỗng trở lên kệch cỡm, không gian bị xé vụn bởi phải kiêm thêm chức năng phục vụ ăn uống.

Hiện nay việc tự ý cho thuê trụ sở của cơ quan nhà nước xảy ra khá tràn lan và tùy tiện, nhất là ở bốn quận nội thành cũ của Hà Nội. Theo Sở Tài nguyên - Môi trường và nhà đất, chỉ tính riêng năm 2003 đã phát hiện 118 trường hợp sử dụng đất công sai mục đích. Trong đó có 15 trường hợp (chiếm 12,7%) cho đơn vị khác thuê lại khuôn viên, công sở để hưởng chênh lệch. Một cán bộ của Sở Tài nguyên - Môi trường và nhà đất Hà Nội nói: “Con số trên mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm bởi hiện nay khó mà thống kê hết”.

Lý giải hiện tượng “xẻ thịt” khuôn viên, công sở để cho thuê, ông Nguyễn Trọng Lễ, trưởng Phòng Quản lý địa chính - nhà đất, Sở Tài nguyên - môi trường và nhà đất, chỉ ra nguyên nhân cơ bản: giá Nhà nước cho các cơ quan thuê trụ sở làm việc rẻ hơn rất nhiều so với giá thuê mặt bằng kinh doanh trên thị trường; trong khi đó việc quản lý bị buông lỏng để cho các đơn vị chủ quản, đơn vị thuê lại “tùy ý” sử dụng.

Gần đây khi thành phố Hà Nội đang gấp rút triển khai xây dựng một sàn giao dịch bất động sản công khai thì vấn đề quản lý đất công (trong đó có đất công sở) mới được chú trọng. Thực tế là rất nhiều trường hợp sai phạm trong việc sử dụng đất công đã được phát hiện nhưng chưa xử lý triệt để. Giải thích nguyên do, ông Nguyễn Trọng Lễ cho hay “một mình sở thì chưa đủ thẩm quyền”.