Oliver Stone rời Việt Nam

Trong thời gian lưu lại Việt Nam, Oliver Stone đã đặt chân đến nhiều nơi: Đà Nẵng, Hội An, Chu Lai, Sơn Mỹ, Biên Hòa. Trong đó, ông đã dành trọn 24 tiếng đồng hồ từ chiều 5/9 đến chiều 6/9 để hít thở không khí thanh bình bên trong TP Quảng Ngãi, để tận mắt xem "cánh đồng chết" - theo cách nói của ông - tại Mỹ Lai/Sơn Mỹ. Nếu có, Oliver chỉ tiếc chưa thăm được An Khê và Đông Hà, hai địa danh mà hồi trai trẻ, chàng trung sĩ bộ binh "cứng đầu" William Oliver Stone bị thuyên chuyển đến. Đây không là lần đầu vị đạo diễn này đến Việt Nam mà đã là lần thứ 6 hoặc thứ 7.

Năm 1989, lần đầu tiên ông theo bà Le Ly Heyslip (bà Phùng Lệ Lý) về Hòa Quý (Quảng Nam) thăm Việt Nam. Trước những cảnh đời phơi trần trên cát, ông đã khóc như đứa trẻ ngay trước mắt mọi người. Thế rồi, ông là người bảo trợ đầu tiên và duy nhất lúc đó xây nên trạm xá Tình Quê Mẹ tồn tại đến hôm nay. Trong chương trình đến VN vừa qua, đúng ra đầu chiều 6/9 ông ghé thăm Hòa Quý, nhưng do thời gian eo hẹp, lại phải "tạm lánh" vào Hội An tránh sự "săn lùng" của các nhà báo. Chiếc 29U-8737 đã đưa ông đi thẳng Quảng Ngãi khi chiều xuống. Với ông đó là tình huống ngoài kịch bản, bởi trước đó ở khách sạn Park Hyatt Saigon (TP HCM), hoàn toàn yên tĩnh, chẳng nhà báo nào "truy nã" ông.

Anh Quốc Hùng, người xuất hiện trên mặt báo và truyền hình mấy hôm nay với vai trò "cận vệ" cho Oliver Stone khi vừa xuống sân bay Đà Nẵng - từng nhiều lần tháp tùng ông - nói: "Tôi biết Oliver từ 1989. Ông ấy là con người nhân ái, hiền hòa".

Tuy nhiên, ẩn chứa bên trong sự dịu dàng là một tính cách mạnh mẽ, đầy quyết liệt. Phim của ông gai góc, chạm vào những vấn đề đương đại, nhạy cảm với hàng chục triệu người. Lần này, với Pinkville cũng vậy, ông muốn tự mình mở lại cuộc điều tra vụ thảm sát tưởng đã ngủ yên. "Ai bắn vào quá khứ bằng súng lục, tương lai sẽ bắn lại họ bằng đại bác". Oliver Stone không bóng bẩy như Raxun Gamzatov mà ông nói thẳng: "Chúng tôi phải nhớ lại quá khứ ở Mỹ Lai, nếu không chúng tôi sẽ lặp lại sai lầm".

Với tinh thần công dân, ông không muốn nước Mỹ lại phạm phải sai lầm tại Iraq như trong cuộc chiến ở Việt Nam. Với tinh thần phản kháng bạo lực, ông muốn thông qua tác phẩm của mình kêu gọi sự khoan hòa, nhân ái trên phạm vi toàn cầu từ thông điệp Pinkville.

Dưới cái nắng chói chang Sơn Mỹ, ông đã được chiếc nón lá Việt Nam che chở. Đôi mắt ông ngước nhìn trời xanh như nói bao điều. Cũng bầu trời ấy thôi, cách nay 39 năm gầm rú tiếng máy bay oanh tạc mà nay yên ả, thanh bình đến vô thỉ vô chung... Từng là một người lính bộ binh Sư đoàn 25 Mỹ, đóng quân ở Cần Giuộc, chắc hẳn Oliver từng nếm mùi lửa đạn chiến tranh và chán ghét nó. Điều đó góp phần giải thích vì sao ông kết thân với Le Ly Heyslip, người một thời từng là nữ "V.C" ở Quảng Nam. Và rồi ông đã tin cậy chọn bà góp ý cho kịch bản lần 1, lần 2.

Lần này, đến Sơn Mỹ, Oliver Stone cầm theo 2 cuốn sách tiếng Anh viết về Mỹ Lai bà đã tặng. Đi đến đâu, ông gạch chân nhiều dòng tới đó và khi gặp được hai trong năm nhân chứng sống, được cầm tay, chuyện trò với họ, ông run lên khi biết mình đang từng lúc chạm vào sự thật dù rất đớn đau. "Kịch bản sẽ được chỉnh sửa lần cuối sau chuyến đi. Hành trình của nó đã kéo dài từ đầu thế kỷ. Ông Mikko Alanne đã âm thầm viết từ năm 2001".

Theo bà Le Ly Heyslip, trong kế hoạch có đến 3 nơi được chọn làm bối cảnh phim, Việt Nam là ưu tiên một nhưng Thái Lan và vùng bị bão Katrina ở Mỹ vẫn được tính đến và đang khảo sát. Vấn đề lúc này là, Việt Nam có sẵn lòng tạo mọi điều kiện để Oliver Stone thực hiện bộ phim có tính sử thi đương đại này không? "Nếu được, họ sẽ dựng lại một ngôi làng y đúc làng Thuận Yên, xóm Tư Cung hồi năm 1968 và tái hiện cuộc thảm sát. Dung lượng quay cảnh VN khoảng 40% phim. Sau đó, nơi nớ sẽ là điểm du lịch, tham quan cho khách trong ngoài nước". Bà nhấn mạnh: "Đây là cơ hội lớn cho nước mình, cho ngành du lịch. Nếu để tuột mất, thật uổng!".

(Theo Thanh Niên)