Ca sĩ trẻ thường háo danh

"Các bạn trẻ hoàn toàn có quyền được thử sức mình, nhưng phải nhớ rằng âm nhạc là một lĩnh vực khắc nghiệt chứ không "ngon ăn" như trong tưởng tượng đâu", nhạc sĩ Lê Minh Sơn chia sẻ.

- Nhìn một cách khái quát, anh nhận định thế nào về đời sống nhạc trẻ Việt Nam hiện nay?

- Tôi cho rằng làm gì cũng phải có một cái nền vững chắc. Nhạc trẻ đang có một cái nền tốt, đó là điều đáng mừng. Chúng ta đang có một thế hệ những người làm âm nhạc trẻ tuổi được học hành đầy đủ và có cá tính riêng không giẫm lên con đường mòn mà thế hệ cha anh họ đã tạo ra.

Thế mạnh của họ là biết chơi thành thạo nhạc cụ, sáng tác và có thể tự thể hiện tác phẩm của mình một cách chuyên nghiệp. Nhiều tác giả trẻ có những tác phẩm hay khiến người già phải "ngả mũ kính chào"...

- Nhận định của anh là rất lạc quan. Nhưng anh nghĩ sao khi nhiều người cho rằng, trong giới sáng tác và biểu diễn, cứ có một nhân vật nào mới xuất hiện thì lại thấy na ná một ai đó đi trước. Vì sao những người trẻ lại phải luôn bắt đầu từ một cái bóng của ai đó, trước khi là chính mình?

- Điều này hoàn toàn dễ hiểu. Sự ảnh hưởng lẫn nhau trong nghệ thuật là điều hết sức bình thường. Mỗi người trẻ thường chịu ảnh hưởng bởi một ai đó khi bắt đầu theo đuổi con đường nghệ thuật. Tùy vào tài năng, nội lực của từng người mà họ sẽ thoát khỏi cái bóng đó nhanh hay lâu.

Có người sẽ vượt ra khỏi cái bóng đó để thể hiện chính mình, nhưng cũng có người mãi mãi bị cái bóng đó che phủ. Thời gian sẽ kiểm chứng chính xác nhận định này. Việc tạo ra những giá trị mới bao giờ cũng phải dựa trên nền tảng của cái cũ, đó là Chân, Thiện, Mỹ. Miễn sao anh đừng tỏ ra mới một cách quái đản, bệnh hoạn. Cái mới phải luôn là cái đẹp và được công chúng đón nhận, đồng cảm...

- Ngày càng có nhiều hơn các nhạc sĩ chuyên và không chuyên tham gia sáng tạo tác phẩm âm nhạc. Các cuộc thi âm nhạc cũng thu hút nhiều ca sĩ trẻ. Thật khó để khán giả tìm ra đâu là tác phẩm hay, tác giả hay. Anh nghĩ sao?

- Theo tôi điều này không có gì phải phiền muộn. Giống như bên văn học, sách nhiều tới mức độc giả luống cuống không biết lựa chọn sách nào để đọc. Nghệ thuật vốn không phải câu chuyện một sớm một chiều, mà cần có thời gian. Những thứ bèo bọt sẽ nổi lên mặt nước, còn giá trị gốc rễ thì chìm xuống dưới đáy sâu và có sức lan tỏa vào đời sống một cách mạnh mẽ...

- Sáng tạo một tác phẩm âm nhạc (đối với nhạc sĩ) và thể hiện một tác phẩm âm nhạc (đối với ca sĩ) đều cần tới sự trải nghiệm. Mà điều này thì những người thuộc thế hệ đi trước có lợi thế hơn những người trẻ. Vậy, lợi thế của các nghệ sĩ trẻ là gì?

- Tôi nghĩ rằng, một ưu việt của người trẻ là khả năng tạo ra những "cơn lốc". Đó là những bất ngờ, những đột phá gây xôn xao trong đời sống. Một người trẻ tài năng sẽ biết "nạp" vào đời sống của họ những gì cần thiết, để "bung" ra những cái mới gây ngạc nhiên. Chỉ có tuổi trẻ mới đủ năng lượng, ngạo nghễ, và cả chút ngông cuồng để tạo ra những giá trị của riêng họ.

Tất nhiên hay dở là chuyện của thời gian. Và cái mới thường rất khó để được thừa nhận trong công chúng. Nhưng có điều là, ngay khi cái mới được công chúng thừa nhận, nó đã lập tức trở thành cái cũ mất rồi. Và người trẻ cần phải biết thoát ra khỏi những "hào quang cũ rích" ấy để tiếp tục tạo ra cái mới chinh phục khán giả... Với nhận thức ấy, những người trẻ trở thành nhân tố hạt nhân để thúc đẩy sự phát triển của nền âm nhạc hiện đại. Lợi thế của họ nằm ở thời điểm này.

- Hiện nay, có nhiều giải thưởng, nhiều cuộc thi âm nhạc trên truyền hình tạo cơ hội cho các nhạc sĩ và ca sĩ trẻ thể hiện khả năng của mình. Con đường trở thành một ngôi sao ca nhạc của tuổi trẻ hôm nay dường như được rút ngắn hơn so với thời cha anh họ. Nhưng, sự thật thì những ngôi sao sáng bao giờ cũng ít. Anh nói sao về nhận xét này?

- Tôi cũng đồng ý với nhận xét này. Những ngôi sao sáng nhất bao giờ cũng hiếm hoi và thường chỉ đếm trên đầu ngón tay. Mặc dù vậy, sự phát triển của một nền âm nhạc (ở đây tôi chỉ nói đến nhạc trẻ) lành mạnh rất cần có nhiều hơn các cuộc thi, các giải thưởng. Đó là sân chơi cần thiết cho các bạn trẻ yêu âm nhạc bộc lộ tài năng, cá tính của mình.

Thực tế những năm gần đây nở rộ nhiều cuộc thi là cơ hội để chúng ta tự nhìn ngắm đời sống âm nhạc trong nước. Những cái hay, cái dở đều được bộ lộ, là điều kiện để chúng ta biết mình đang ở đâu, đang như thế nào. Ngày hôm nay không có bạn trẻ nào được phép kêu ca rằng, tôi có tài năng nhưng không có cơ hội để chứng tỏ mình nữa. Rất nhiều cơ hội như vậy, chỉ e một điều là không có đủ tài năng để thi thố mà thôi.

Một số ý kiến cho rằng, đang có quá nhiều các chương trình ca nhạc trên các phương tiện thông tin đại chúng, song tôi thì nghĩ khác. Tôi nghĩ điều này là tốt. Ở các nước phát triển có nhiều kênh truyền hình ăn khách chuyên về âm nhạc, ta chưa thấm tháp gì. Nếu bạn không muốn xem các chương trình ca nhạc, bạn có thể có những chọn lựa khác.

Các bạn trẻ hoàn toàn có quyền được thử sức mình, nhưng phải nhớ rằng âm nhạc là một lĩnh vực khắc nghiệt chứ không "ngon ăn" như trong tưởng tượng đâu. Để trở thành một ngôi sao của bầu trời này, phải trải qua rất nhiều gian nan, thử thách, nhiều khó khăn mà ngay cả công chúng cũng không bao giờ hiểu hết.

- Từng cộng tác, làm việc với một số ca sĩ tài năng, có cá tính như Thanh Lam, Trọng Tấn, Tùng Dương, Ngọc Khuê... anh thấy lao động nghệ thuật của họ cực nhọc như thế nào?

- Tôi thấy rằng ca sĩ thì rất nhiều, nhưng để trở thành một nghệ sĩ hát thì rất hiếm, thậm chí là vô cùng hiếm, phải mất rất nhiều thời gian, năm tháng, nền âm nhạc của chúng ta mới có được những giọng ca đẹp như Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Trần Thu Hà...

Theo tôi, những giọng hát tạo ra được một lực hấp dẫn riêng với công chúng, có khả năng tạo ra được một lớp công chúng đi theo họ mãi mãi, thì phải trả giá đắt lắm... Họ phải lao động ghê gớm, phải sống thực sự, phải chấp nhận dấn thân, mất mát vì nghệ thuật. Tình yêu và lòng đam mê của họ dường như không bao giờ vơi cạn. Có thể có người thích người kia không thích, nhưng người giỏi thực sự bao giờ cũng khiến cả những người không thích mình thừa nhận tài năng của mình.

Với tôi, không có ai là thánh trong nghệ thuật, nên việc có người thích mình và có người không thích mình là hết sức bình thường. Một bài hát hay cũng giống như một món đồ. Nó trở nên đẹp vì nó có linh hồn. Còn hàng nhái thì mãi mãi vẫn chỉ là hàng nhái mà thôi. Ca sĩ cũng như nhạc sĩ, để được công chúng tin yêu, họ phải đặt toàn bộ cuộc sống của mình vào trong mỗi tác phẩm. Trên tinh thần không ngừng lao động, sáng tạo...

- Có nghĩa rằng các cuộc thi, các giải thưởng có thể phát hiện ra các tài năng. Nhưng con đường trở thành một ngôi sao thì còn dài lắm?

- Âm nhạc nói riêng và nghệ thuật nói chung không bao giờ tăng trưởng như GDP của một quốc gia. Để có một tài năng, có khi phải chờ đợi rất nhiều năm tháng. Một ca sĩ trẻ có thể được vinh danh trong một cuộc thi. Nhưng chớ có nghĩ rằng, sau giây phút ấy mình đã là một ngôi sao sáng trên bầu trời.

Con đường để trở thành ngôi sao ấy có thể còn dài đến mức... vô tận. Họ sẽ phải trả giá rất nhiều để được công chúng thương yêu, thừa nhận... Tôi nhận thấy ca sĩ trẻ thường mắc một căn bệnh là háo danh. Tất nhiên háo danh chẳng có gì là xấu. Vì người làm nghệ thuật cần phải trở nên nổi tiếng. Nhưng háo danh đến mức đố kỵ thì sẽ trở thành kẻ bất tài.

(Theo Văn Nghệ Công An)