Chẳng qua vì sơ suất

Sau khi nhà thơ Nguyễn Việt Chiến lên tiếng về việc bài thơ "Mưa tháng Giêng" của ông bị nhạc sĩ Việt Hùng đạo thơ và phổ nhạc thành bài hát cùng tên trong album 98-03 của Trần Thu Hà, phóng viên Ngôi Sao đã liên lạc với nhạc sĩ Việt Hùng qua email và nhận được câu trả lời của anh.

- Tôi rất thông cảm nỗi bức xúc của nhà thơ, cũng như với tất cả những ai bị đánh cắp đứa con tinh thần của mình, tuy nhiên tôi cũng muốn giải thích với nhà thơ rằng tôi không hề có ý lấy bài thơ Mưa tháng Giêng làm bài của mình, chẳng qua vì sơ suất nên mới xảy ra việc đáng tiếc này.

- Anh nói rằng bài thơ này mình đọc được trên báo, ghi lại nhưng quên tên tác giả. Sau đó dùng bài thơ này phổ nhạc và đề Lời: Khuyết Danh. Nhưng chính tác giả Nguyễn Việt Chiến lại cho rằng “đó là sự bao biện, dối trá, vô trách nhiệm, vì nhớ được bài thơ cả trăm chữ mà tên tác giả có 3 từ lại bảo quên”. Anh giải thích sao đây?

- Đây hoàn toàn là sự thật, xin phép cho tôi dài dòng một chút, mỗi khi gặp bài thơ hay, tôi chép vào sổ tay, sau đó thấy bài nào thật sự phù hợp thì phổ nhạc, hồi đó khi chép nhạc không phải để đi xin phép sở Văn hóa hay đưa cho ca sĩ, chỉ đơn giản viết ra và để đó như tư liệu, sau này đến năm 1996 khi quyết định đưa ca sĩ Mỹ Hạnh hát thì lục ra chỉ có nốt nhạc và lời thơ, cuốn sổ tay thì lạc mất. Báo Văn nghệ thì sau này đọc báo Thanh Niên tôi mới biết (vì tôi sống với ba tôi, ông làm trong cơ quan nên được phát đủ thứ báo, trong đó có báo Văn Nghệ) bất đắc dĩ tôi phải đề khuyết danh phần lời. Đây là lỗi của tôi, tôi xin nhận với tác giả Nguyễn Việt Chiến.

- Nhà thơ Việt Chiến nói rằng, chưa nhận được một sự liên lạc nào từ phía anh để xin lỗi về vụ việc này và tỏ ra rất bức xúc. Vậy tại sao khi đã biết rõ tình hình, anh vẫn không chủ động nói chuyện với nhà thơ?

- Tôi gửi ngay thư cho báo Thanh Niên và ông Chiến vào trưa thứ bảy (7/4). Tôi xin đính kèm để chứng minh sự việc này. Ngày 10/4, tôi lại gửi một lần nữa đến báo Thanh Niên, báo Tuổi trẻ, website Hội Nhạc sĩ, vì không được hồi âm từ báo Thanh Niên.

- Anh nói ca sĩ Trần Thu Hà không chịu hỏi ý kiến, tự ý đưa bài hát "Mưa Tháng Giêng" vào album nên mới xảy ra sự việc đáng tiếc này. Vậy bây giờ anh muốn nói gì với ca sĩ Trần Thu Hà?

- Bây giờ chuyện cũng đã xảy ra, chắc Trần Thu Hà cũng chẳng vui vẻ gì, tôi nghĩ đây là một bài học cho cô ấy và cả tôi nữa.

- Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến cho rằng người phải chịu trách nhiệm đầu tiên về việc này là anh và đang chờ lời xin lỗi từ phía anh. Còn anh tự thấy trách nhiệm của mình đến đâu trong chuyện này?

- Nếu nhà thơ đang chờ lời xin lỗi từ phía tôi thì ông đã có rồi, tôi không hiểu sao tòa soạn báo Thanh Niên vẫn chưa chuyển cho ông. Về phía tôi cũng đã trình bày hết sự việc, tôi sẵn sàng lắng nghe mọi ý kiến từ phía ông.

Dưới đây là ý kiến của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến về sự việc:

Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến đề nghị: Bóc dỡ bài hát Mưa tháng Giêng ra khỏi website của Hội Nhạc sĩ VN và có lời xin lỗi tác giả bài thơ. Yêu cầu ca sĩ Trần Thu Hà ngừng biểu diễn bài hát Mưa tháng giêng (ở các sân khấu trong và ngoài nước), ngừng phát hành album Hà Trần 98-03 và bồi thường tác quyền cho tác giả thơ.

Website Hội nhạc sĩ đã có lời xin lỗi chính thức và bóc dỡ bài hát này. Nhà Thơ Nguyễn Việt Chiến cho rằng đó là thiện chí rất lớn từ phía Hội nhạc sĩ về sự việc. Tuy nhiên, ông tỏ ra bức xúc vì đến giờ phút này vẫn chưa nhận được sự liên lạc nào từ phía nhạc sĩ Việt Hùng, dù chỉ là một câu nói. Ông vẫn đang chờ lời xin lỗi từ nhạc sĩ Việt Hùng cũng như ca sĩ Trần Thu Hà. Ông cũng khẳng định, "người có lỗi đầu tiên trong chuyện này là Việt Hùng. Anh ta không thể trả lời một cách vô trách nhiệm là quên tên tác giả rồi đề là Khuyết Danh được. Như thế là dối trá, không thể chấp nhận được!".

Trả lời câu hỏi vì sao sự việc xảy ra 4 năm rồi mà đến thời điểm này nhà thơ mới lên tiếng thì ông nói: "Thật ra tôi cũng không muốn làm to chuyện. Đây cũng là bài hát có phần nhạc hay và Hà Trần đã thể hiện rất thành công. Tôi đã định bỏ qua... Nhưng mới đây nhìn thấy bài hát này xuất hiện ngang nhiên trên trang web của Hội nhạc sĩ Việt Nam và đề Nhạc và Lời: Việt Hùng, tôi đã thật sự bức xúc và thấy cần phải lên tiếng để bảo vệ đứa con tinh thần của mình. Sự việc đã quá rõ ràng, và việc tôi sẽ làm thế nào tiếp theo còn phụ thuộc vào thái độ của nhạc sĩ Việt Hùng và ca sĩ Trần Thu Hà".

Về ca sĩ Trần Thu Hà, ông Nguyễn Việt Chiến tỏ ra thông cảm hơn vì từ khi biểu diễn bài hát này vài năm trước đây, chị đã có lời xin lỗi và hứa sẽ nói rõ xuất xứ của bài hát mỗi khi sử dụng nó.

Hà Trần nói: "Mưa Tháng Giêng không có tính phổ cập cao. Tôi rất ít khi hát, hầu như chỉ ở phòng trà theo yêu cầu khán giả. Trong những không gian thân mật như vậy đôi khi tôi chỉ nói “xin hát bản Mưa tháng Giêng theo lời yêu cầu”. Tôi không biết điều đó khiến nhà thơ để ý và trách móc mình đến thế. Đây là môt kinh nghiệm cho tôi và tất cả các ca sĩ khi hát dù ở không gian nào, với khán giả nào cũng phải ghi nhớ giới thiệu bài hát đầy đủ tên tuổi tác giả nhạc/thơ.

Về sơ suất này tôi thành thật cáo lỗi nhà thơ và sẽ tôn trọng đề nghị của anh không trình diễn bài hát này khi chưa có quyết định chính thức. Còn về việc nhà thơ đòi bồi thường tác quyền. Khi phát hành album chúng tôi đã trả tiền tác quyền đầy đủ cho tác giả theo quy định của cục tác quyền. Tên tác giả ghi trong văn bản nộp lưu chiểu, sau đó chúng tôi mới được cấp phép phát hành. Vì thế, tôi sẽ bỏ Mưa tháng Giêng khỏi album nếu nhạc sĩ Việt Hùng đề nghị. Việc xử lý thế nào giữa hai tác giả thơ và nhạc không can dự tới tôi".

Mỹ Dung - Quang Tâm thực hiện