Sao Khuê mọc muộn

Với nước da trắng trẻo và cặp kính cận ngơ ngác, Đức Khuê trông giống anh công chức hơn là một diễn viên đã hành nghề suốt 10 năm.

Được đạo diễn và bạn diễn tôn trọng nhưng thời gian đầu, ít khán giả nào hâm mộ một người chuyên đóng vai phụ như anh. Chỉ đến khi trở thành anh chàng lắm điều trên sân khấu Gặp nhau cuối tuần với câu cửa miệng lảm nhảm: Trời không mưa sao mặc áo mưa?, và bây giờ, được gắn mác “sao” với danh hiệu Nam diễn viên chính xuất sắc tại Liên hoan phim VN thứ 14, khán giả mới nhớ anh nhiều hơn.

Diễn viên Đức Khuê.

Suốt mùa đông năm ngoái, dân Hà Nội khoái chí với tiểu phẩm Bệnh nói nhiều đến độ đi đâu gặp nhau cũng Ở đời phải biết mình là ai chứ. Không ai có thể ngờ một Đức Khuê điềm đạm chuyên đóng những vai phụ già nua, trí thức trên sân khấu Nhà hát Tuổi Trẻ lại có thể bắn từ ngữ liên thanh với tốc độ nhanh, chuẩn xác và hài hước đến thế.

Ngay ngoài đời, hình như có lúc anh chàng đeo kính cận số 8 này cũng băn khoăn không hiểu mình có biết mình là ai không. Anh chàng đã cặm cụi học đến “đầu to mắt cận” qua bốn năm Đại học Thương mại, lấy bằng hẳn hoi rồi mới để cho “ma đưa lối quỷ dẫn đường” vào lớp diễn viên khóa 2 của Nhà hát Tuổi Trẻ cùng với những Xuân Tùng, Điền Viên, Nguyệt Hằng…

Theo Tuổi Trẻ, năm 1992, anh tốt nghiệp đại học, năm 1996 mới tốt nghiệp trung cấp (lớp diễn viên tự đào tạo của Nhà hát Tuổi Trẻ, chỉ được cấp bằng trung cấp) và… đóng vai phụ. Dù vậy, Đức Khuê vẫn miệt mài với từng vai diễn có khi chỉ xuất hiện một phút rưỡi trên sân khấu. Các đạo diễn đều ghi nhận anh là một diễn viên rất chịu khó đọc sách, nghiên cứu kịch bản và đặt nhiều tình huống khác nhau cho mỗi vai, mỗi vở.

Cho đến khi cả nước ôm bụng cười vì bị anh chàng Ở đời phải biết mình là ai, thế là Đức Khuê bắt đầu đắt sô “cười”, các tiểu phẩm hài ăn khách của Nhà hát Tuổi Trẻ không thể thiếu những “phong bì”, những “chơi trò diễn ba diễn má” mà anh vào vai ngọt xớt, cười nhưng không nhạo khuyết tật hình thể người khác, cười nhưng không dung tục, cười nhưng sau đó là một giọt nước mắt lặng lẽ chảy vào trong, đó là phong cách hài của Đức Khuê.

Từ thành công của Bệnh nói nhiều, anh bắt duyên với một show truyền hình rất thời sự đồng thời được tiếng đầu tư nhiều chất xám: Chuyện đời thường. Đức Khuê cùng với những Tùng Dương, Tú Oanh đã gia công thêm nhiều chất liệu sân khấu, nhiều cá tính đặc sắc của từng cá nhân để có chương trình truyền hình đầy tiếng cười trách nhiệm với cuộc sống hiện đại.

Đạo diễn Vương Đức là người đã có công mang anh đến với màn bạc. Nhân vật nhà toán học Dương Thắng trong phim Của rơi dường như sinh ra là để cho Đức Khuê. Anh đã thể hiện gần như hoàn hảo một thứ “của rơi” của xã hội - một trí thức trẻ trí tuệ đấy mà khờ khạo đấy, ngớ ngẩn đấy mà lại thấu suốt, biết tuốt. Bất cần đời thế mà cũng yêu như thiêu thân, khinh tiền nhưng lúc nào hứng lên thì cũng rõ ra là người sành đời, biết hưởng thụ miếng ngon, cái đẹp. Phim khó xem, kén khán giả, sự tìm tòi của đạo diễn cũng hơi nửa vời khiến nhân vật chưa được đẩy đến tận cùng của sự bùng nổ tính cách nhưng ai đã kiên nhẫn xem hết phim đều phải công nhận khả năng diễn xuất tuyệt vời của anh.

Nhà văn Nguyễn Việt Hà, tác giả kịch bản, thừa nhận: “Không ngờ một diễn viên lại chịu khó đọc, chịu khó học hỏi đến vậy. Cũng vì sự nhiệt tình và cầu thị của Khuê mà đâm ra mình có nhu cầu… nói. Mình nói tràng giang đại hải thế mà cậu vẫn kiên nhẫn nghe. Vì thế mà cậu diễn “ra” chất trí thức Hà Nội”.

Anh còn mang đến một bất ngờ thú vị khác: nhân vật thương gia trẻ tên Hà trong bộ phim Hàng xóm. Những non kém trong kịch bản và những lỗi dàn dựng của bộ phim không che lấp được khả năng hóa thân vào vai diễn của anh. Gã trí thức kiêm thương lái của Đức Khuê có đủ cả sự thông minh, xảo trá, lọc lõi lẫn những giây phút tử tế, thậm chí khờ khạo. Vai diễn này quay ngoắt 180 độ so với nhà toán học Dương Thắng trong Của rơi mà người xem vẫn có cảm giác Đức Khuê không phải gồng mình cố gắng một chút nào.

Sự bình lặng đầu đời đã là quãng thời gian cần thiết để chuẩn bị cho sự bừng sáng của sao Khuê mọc muộn. Sự thành công tưởng là bất ngờ nhưng lại là tất yếu. Dù chưa tìm được khán giả, điện ảnh VN đã tìm được một ngôi sao mới.