Mấy suy nghĩ về nghề BLV

Nỗi khổ của các HLV Brazil chính là vì ở đất nước cuồng nhiệt vì bóng đá ấy, ai cũng là HLV và không bao giờ ông HLV xịn kia làm cho họ hài lòng. Ở Việt Nam cũng vậy, có lẽ không ở nơi đâu trên trái đất này các BLV bị stress nhiều như ở đây.

BLV Anh Ngọc

Ít ra là đối với những ai còn có lương tâm nghề nghiệp để còn có stress trước những chỉ trích của khán giả. Đơn giản là khán giả nào cũng là một BLV.

Chưa bao giờ cái nghề BLV ở VN lại khủng hoảng đến thế này. Sự ra đi của những BLV gạo cội, sự chia tay của anh Quang Huy với VTV3 và sự bùng nổ của truyền hình bóng đá cùng với sự mở rộng hết công suất của các đài truyền hình từ trung ương đến địa phương, từ các đài trước đây chưa hề có bóng đá đến những đài mới mở rộng phạm vi phủ sóng đã tạo ra một nhu cầu khủng khiếp với các BLV. Nghĩa là cần phải có một số lượng BLV thật sự lớn trong một thời gian thật ngắn để lấp đầy các chương trình trong những khung sóng ngày càng rộng ra, trong khi chất lượng lại không thể đi cùng với số lượng như một điều hiển nhiên. Thời của tôi tung hoành bên HTV Hà Nội, mới chỉ có tôi bình luận Serie A, trong nam có Lý Chánh và Anh Tuấn, ở VTV thời đầu có Long Vũ, sau có Quang Huy và Quang Tùng, một số lượng rất nhỏ nhưng đã đáp ứng một khối lượng công việc cực lớn.

Nhưng bây giờ, khối lượng công việc của những anh em đi sau còn khủng khiếp hơn nhiều. Có ít nhất 3 kênh thể thao phát 24/24 là VTC3, HTV2, VCTV3, đảm nhiệm một loạt các giải vô địch quốc gia lớn từ châu Âu đến Nam Mỹ, từ các giải vô địch vùng đến những giải lớn như Champions League hay World Cup để đáp ứng đầy đủ nhất nhu cầu của khán giả lúc nào cũng đói bóng đá (và đói cá độ).Tất cả bùng nổ chỉ trong một năm và như một điều hiển nhiên, các BLV không thể sinh ra cùng lúc nhiều đến thế, và những BLV trẻ, giỏi và yêu nghề lại càng không thể vừa mới được sinh ra từ hôm qua.

World Cup 2006 chứng kiến sự khủng hoảng nặng nề của công tác bình luận. Chưa bao giờ tôi nghe thấy nhiều điều tiếng đến như thế về các BLV (trong đó có cả tôi), nhưng đặc biệt nóng bỏng là những BLV của VTV3, đơn giản là đó là đài truyền hình lớn nhất trong cả nước và có ảnh hưởng lớn nhất đến các khán giả, vì tầm phủ sóng của nó lớn nhất. Việc anh Huy từ VTV sang VTC đã để lại một lỗ hổng cực lớn trong studio VTV và đó chính là một bước ngoặt lớn cho thấy VTV3 không chỉ đánh mất bản sắc trong lĩnh vực mà họ đã làm tốt nhất từ trước đến nay mà còn đánh mất cả phương hướng phát triển của họ. Người ta cho rằng chỉ cần thay thế một người bằng 2-3 người khác rồi thời gian cũng làm khán giả phải chấp nhận là một sai lầm. Lứa BLV và BTV VTV3 mới đã đơn giản là không thể (và không biết đến bao giờ) mới có thể tạo ra một bản sắc mới và gây được ấn tượng thực sự với những khán giả khó tính.

VCTV3 cũng tạo ra một ê-kíp BLV mới, chưa nói đến VTC có nòng cốt là các BLV đã có tiếng, nhưng điều mà tôi khẳng định với các bạn là làm một BLV cực khó, làm một BLV giỏi càng khó hơn. Thế hệ BLV hiện tại chưa thấy ai có sự sâu sắc và đi vào lòng khán giả như thế hệ chúng tôi và có lẽ sẽ còn nhiều năm nữa như vậy. Tôi đã làm giám khảo trong một cuộc tuyển BLV của VCTV3. Hơn 100 người dự tuyển mà chỉ chọn được 5-6 người có vẻ được, mà thực ra tôi và anh Long Vũ, người đứng đầu cuộc thi ấy, vẫn chưa thực sự ưng lắm. Điều đó chứng tỏ là việc có được những BLV có thể làm được việc và thành công ngay vào lúc này là không thể.

VTV3 có một ý tưởng hay, là tổ chức cuộc thi BLV cho đại chúng và sau đó phát trên sóng những đoạn băng do họ bình luận. Nhưng sau đó đưa họ lên sóng trực tiếp cho World Cup là một điều cực kỳ sai lầm, nếu không nói là thiếu thông minh, vì nó tạo ra một sức ép cực lớn với các BLV trẻ ấy (đó là trên lí thuyết, vì tôi không cảm nhận được sức ép ấy đối với họ, đó là một điều tốt) và nó nhanh chóng tiêu diệt những ai không thành công.

VTV3 không bao giờ thừa nhận là họ đã không thành công với cuộc thi đó và cách sử dụng người đó, nhưng phản ứng dữ dội của khán giả là một điều cho thấy tính hai mặt của vấn đề: 1. VTV3 biết quá rõ những nhược điểm của các BLV mới, nhưng họ không thể thừa nhận điều đó vì nó sẽ dễ dàng khẳng định con đường mà họ đi là sai lầm, 2. VTV3 cũng không có cách nào khác là phải chấp nhận những BLV ấy, vì đơn giản là họ đã không có một lực lượng kế cận thực sự tốt khi những BLV giỏi không còn ở đó nữa, vì những lí do khác nhau.

Trong số các BLV mới ở đó, B.C. đã để lại những ấn tượng xấu nhất, vì lý do gì các khán giả đều đã biết. Tôi nghĩ rằng, đó là một BLV trẻ, tự tin và có ý chí tiến thủ. Anh đã rất cố gắng trong thời gian qua, nhưng những gì để lại từ hồi World Cup rất khó phai và anh sẽ còn mất nhiều thời gian nữa để khẳng định mình, khi cái bóng của những người đi trước quá lớn, và anh, cũng như những BLV trẻ khác, đều phải chịu một sức ép cực lớn là phải thành công, phải đi một con đường mới không giống những người cũ. Theo tôi, đó là điều hầu như không thể và điều đó, chính các BLV đó biết rõ hơn ai hết. Và những người đi trước rất thông cảm với họ, cũng như muốn nói với các khán giả là hãy kiên nhẫn và không nên quá khó tính trong mọi vấn đề của các BLV (tôi và anh Lý Chánh đã viết vài entry về cái nghề này để các bạn hiểu hơn, không phải để thanh minh hay bao biện, mà là để cho các bạn hiểu).

Và vì vậy, hãy coi đây là một diễn đàn mở của các khán giả với các BLV. Hãy nói cho họ biết là các bạn cần gì ở họ (có thể cụ thể cho mỗi người), những điều gì họ cần khắc phục và trong chừng mực có thể, tôi sẽ đem những ý kiến này đến cho họ, để họ và các bạn xem bóng đá tốt hơn nữa, tránh những hiểu nhầm về nghề và cũng có thể coi đây là nơi trao đổi về nghề BLV, và tôi sẽ trao đổi cùng bạn.

Vài nét về blogger

BLV Anh Ngọc đang làm tại báo Thể Thao Văn Hóa. Trước đây, anh từng là bình luận viên Seria A của Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội. Sau đó, anh cộng tác với VTC, hiện nay là cây bút chính của báo Thể thao Văn hóa.